GHI NHANH VỀ TỪ TNH EPPHEN

GHI NHANH VỀ TỪ TNH EPPHEN

 

CHN PHƯƠNG

 

 

Cng với Hong Cầm, L Đạt vừa được nh nước VN trao tặng giải thưởng; đng hơn l truy tặng v hai nh thơ cn sống st qua bao cuộc bể du ny chắc khng bao giờ dm mơ tưởng đến ma gặt hi nơi đy vực (rcolte de labime ,Ren Char) ny .Rồi đy độc giả VN hi vọng sẽ được đọc ton bộ sng tc thơ của cc thi sĩ trong phong tro NHN VĂN GIAI PHẨM. Bi viết ngắn sau đy giới thiệu một thi phẩm nhỏ của L Đạt, một ngoại lệ so với ton bộ những trang viết của nhm Nhn Văn v TỪ TNH được tc giả viết vo ma thu 1997 trong những ngy hạnh ngộ với đất trời nước Php. So với ma rcolte ni trn , coi như đy l vụ cueillette hiếm của cặp cnh xổ lồng

 

Từ Tnh Epphen ra đời với chuyến L Đạt đi Php năm 1997 vo thời điểm đầy kịch tnh khi tiết thu qu độ sang đng. Dưới hnh thức song c ngắn gọn tương tự thể thơ couplet phương Ty (m tc giả từng gọi l HaiKu trong thi tập Ng Lời), tập thơ mỏng ny mang nặng tnh k họa, dng bt php chấm ph, kiệm lời nhưng đầy m vang. Về hnh thức m ni Từ Tnh Epphen c phần chịu ảnh hưởng phong thi minimalist kh phổ biến trong thơ văn đương đại.

 

Mở đầu lời tựa chnh tc giả đ trch một cu thơ trong Từ Tnh :

 

Lng sang trang thu hồi k l vng

 

Đoạn nhạc dạo ny đưa người đọc đi thẳng vo khng gian chong ngợp m sắc của cy l v nắng thu. Hơn nửa tập (21 trn 39 bi) ba chữ thu, l, nắng trở đi trở lại như một m ảnh da diết, vừa nung nấu tiếc nhớ vừa th thiết v vọng. Tần số xuất hiện kh cao những cụm từ lin quan đến ma thu như ma phong ứ đỏ, l rỏ hồng thu, lng thu đợi lối vng, nắng biệt ma phong, đường platan nắng đọng, ủ nắng mi platan, vai thu trắng l, ly nắng ứ ma githiết lập một bức tranh đậm đặc chất thu. C thể ni Từ Tnh l khc biến tấu của thi nhn vừa ngợi ca vừa khc tiễn ma thu, ma của biệt ly v kỷ niệm.

 

Nhận xt về L Đạt, nh ph bnh Đặng Tiến c lần đ ni:Con người anh sống thường xuyn giữa sự giằng co giữa cũ v mới, nửa tỉnh nửa qu. Tập thơ nhỏ ny đ bắc cầu giữa hai nền văn ha Đng Ty, tấu ln bản ha ca giữa đời sống hm nay v những huyền thoại xa xưa. Vừa độc thoại nội tm vừa đối thoại lin văn bản, nh thơ đ trch dẫn kh nhiều để nhập đề cho cc bi song c, từ L Bạch, Nguyễn Du, Tản Đ đến Verlaine, Rimbaud, Mallarm, Apollinaire, chưa kể ca dao.

 

Giữa cc sn bay xa lộ tn thời, bn cạnh thp Eiffel, cầu Mirabeau, khu ăn chơi Montmartre, nơi những cung điện Louvre, Versaille, Fontainebleau v cc lu đi song Loire, hoặc đi xa tận miền Provence, Cta dAzur đu cũng thấp thong một bng hnh quen thuộc với độc giả đng. Cho d đi thực tế tận trời Ty, Từ Thức vẫn l Từ Thức. Cuộc tnh no cũng thế, sau giấc Thin Thai l đằng đẳng lưu đy, như chnh L Đạt từng c cu:

Chữ em thi một đời chưa đi trọn hnh trnh!

 

Kể từ 36 Bi Tnh in chung với Dương Tường, phần lớn sng tc thơ L Đạt l những bi tnh buồn. Nh thơ trong lời tựa Từ Tnh đ tm sự: Thơ chnh l Từ Tnh, cũng c nghĩa l Tự Tnh tức l yu đơn phương, yu thất tnh, yu bng. (CP nhấn mạnh)

 

Mời cc bạn lật lại thi phẩm. Ngay trang vo đề, L Đạt c nhắc đến bi Tống Biệt v trch dẫn cu rất quen thuộc:

 

L vng (sic) rơi rắc lối Thin Thai

 

By giờ chng ta hy lật đến trang sau cng rồi dừng lại trước bi Sng Loire . Tại sao cu cuối cho cả tập thơ lại l

 

Sng Loa lu đi trăng hẹn cũ Liu Trai ?

 

Ở một nh thơ bậc thy, ti khng nghĩ rằng đy l một kết thc tnh cờ. C phải L Đạt một lần nữa, như lc mới nhập đề vo tập, đ nhớ đến Tản Đ của đoạn cuối bi Tống Biệt:

 

Cửa động

đầu non

đường lối cũ

 

Nghn năm thơ thẩn

bng trăng chơi ?

 

 

 

 

PHỤ ĐNH

 

Dưới đy l một số song c trong Từ Tnh Epphen:

 

THU CHỜ

Lng thu đợi lối vng khng qut a

L lch m thầm nghe ng tim đau

 

CTE DAZUR

Maxi vy chn trời thu đứng sng

Biển đưa tầu đong biếc mắt u xanh

 

SN BAY DE GAULLE

Sn bay Paris cửa về H nội

Ci đầu tnh chn ngỡ lối tha hương

 

VƯỜN LUXEMBOURG

Nắng học tr vườn vai thu trắng l

Nỗi by giờ tượng đ tuổi ngy xưa

 

KỶ NIỆM

Kỷ niệm platan thu nghn nỗi

Bản đồ bạc mu rừng mỗi lối qun

 

MI GIỜ

Đồng hồ hẹn ga giờ hai mi khc

Ci nghẹn chờ tu lỡ tc bạc phơ

 

SNG LOIRE

Tnh lẩn quất mộng nửa chừng sng vỗ

Sng Loa lu đi trăng hẹn cũ Liu trai

 

(CP tuyển chọn.)