CHUYỆN TỪ XM QU

[Tường trnh thng Năm]

Cung Tch Biền

Đất nước ti, điều lun tối kỵ đối với nh đương quyền l Phải sống thnh thật v phải tn trọng sư thật. Họ lun đứng pha mặt tri của n, sự dối lừa. Dụng ci v l để triệt tiu ci hữu l. Sự dối tr lun l chiếc o gip che chắn sự sợ hi.

 

1

Lo Trần đứng trn đỉnh đồi hong hn. Mn đm sắp ăn hết mặt trời. Mặt trời, lc ny trở nn hiền từ, một trng mắt đỏ hỏn, an phận chm dần xuống. Mm ni đen pha trời ty cắt mất từng phần khối mu trn vạnh. Bng tối sẽ đầy.

Lo gắng leo ln đồi, để chờ sng. Chỉ một t sng hắt hiu, chập chờn lc c lc khng. Đồi cy trơ trụi, chy thiu, v lng trời bất nhẫn. Đ nhiều thng liền khng giọt mưa. Ai đ Nướng dn đen trn ngọn lửa hung tn.

Mấy thng trước đứa chu ngoại tặng lo một chiếc điện thoại loại rất cũ, hiện nay chẳng mấy ai xi. Thực ra lo, nơi hoang d, lo chắng cần ci loại trang tr tn thời ny. Nhưng chu tặng, ng phải vui m nhận. Cũng như những ng gi lọng cọng của thế hệ ng, nội việc lưu ci số điện thoại của một ai vo my, trả lời một tin nhắn đ rất chậm chạp, my m rất kh khăn.

Ha ra muốn hữu dụng, cục nhựa đang cầm trong lng tay lo gi phải c sng. Một vi cn bộ ở xa đi ba thng về thăm nh, bảo rằng, Muốn bắt được sng điện thoại, phải leo ln đỉnh đồi.

 

Một chiều, Lo Trần nhận một tin nhắn, từ đứa chu đang ở rất xa gởi về.

ng Ngoại h, chu tin cho ng biết một tin rất buồn, đau đớn v cng. C hằng nghn ci chết dọc bờ biển H Tĩnh. Hằng trăm nghn xc chồng ln nhau đầy ngập bờ biển mấy tỉnh miền Trung.

Lo Trần giật mnh kinh hi, tự nhủ, Vậy b con ngoi đ đ chết ro trọi cả rồi.

Lo l một người nhạy cảm, lun những dy v hối hận, r ro trong tr no xm mu, như muỗi mng vo ve.

Nhiều buổi chiều, ngồi trn đỉnh cao nhn về miền xui xanh ngắt lũy tre lng, lo hiểu, c một thời nội chiến tương tn, sng cầm tay, lo đ từng đốt nh trong ấy. Đốt trụi một xm lng lun. Khng đốt khng được. Cũng rất đau, khi một bọn đn b con trẻ ngồi co cụm một gc vườn, lao xao chỗ ra lng khc than, nhn mi tranh của mnh chy thiu. No ai tha thứ, con ơi, đấy l vng đich đng, l đất th.

 

2

D sao lo cũng chẳng thể ko di nỗi kinh hong về nội dung của một tin nhắn. Lo c cht tinh khn nghĩ rằng, c thể thằng chu nhầm lẫn, hoặc trong tin nhắn c một ẩn no đ. Nhưng mặt trời lặn mất tiu rồi. Phải bn ba trở về nh.

Đường ni vắng. Đm khng trăng. Mấy hm nay voi rừng về quậy ph nương rẫy. Thằng Qu bị voi quật chết tươi lc sớm mai chỗ ba rừng.

Lần đầu trong đời tm mươi tuổi, lo Trần mới thấy một ci chết do voi ch. Đ l một xc người được Ci-cối-định-mệnh lm biếng gi qua sơ si. Xương khng nt vụn m bể ra từng đoạn thi li. Thịt khng nhừ, nhuyễn giống như chị lm thịt b vin. M l từng mớ lẫn lộn trong bụi l, cỏ rừng. N ro gọi sự kịch liệt rng mnh.

Xm Ni hiu hắt. Lo đ bị ruồng bỏ nơi qu cũ, cng một số b con đến khai hoang lập ấp nơi ny. Nh vườn hy cn thưa thớt, đất thổ ngơi kh cằn, rất xa ci thị trấn huyện lỵ. Bọn trẻ khng chịu ni đời sống cơ cực, buồn tnh nơi đy, chng đ cng nhau đến cc phố thị kiếm ăn bằng đủ thứ nghề, thợ mộc thợ nề, phụ xế, gc gian, lượm ve chai. Nhục nhằn, mồ hi nước mắt nhưng c đồng ra đồng vo.

**

Đường đm. Lo Trần bước thấp bước cao. Gi rất rộng. Xa xa, một vi nh đn điện kh ha x hội chủ nghĩa lờ mờ, giống những mắt một lũ mo ma chập chng. Ni rừng đen, suối bờ đen, tnh lng nghĩa xm chm su bng đen. Vậy m chiều hm qua, chnh quyền nơi c quạnh ny đ dựng một ci cổng honh trng, Mừng 41 năm ngy chiến thắng 30 thng Tư.

Thời tiết kh hạn. Nhiệt độ bnh thường 38 độ C. B heo tru ch th lưỡi, si bọt mp trắng nn như bng. ng gi b cả con trẻ xuống sức, ng bệnh rất nhiều.

Khng bệnh viện, khng bệnh x, Xm Ni của lo chỉ c một c y t khng xuất thn từ trường lớp no, nghề dạy nghề -- chuyn chch dạo cho b con. Dược sĩ, bc sĩ cũng l c. c nhơn, c thầm lặng đến như người cm điếc. Ai ni g th ni, c chỉ lm mỗi việc của c.

Mời c, c tới thăm bệnh. Sờ, nắn, bắt mạch, đo huyết p, cho bịnh nhn vi vin thuốc, rồi thở di. Nhn ci nh bệnh nhn hoang trống, thở di. Nhn ci nắng chết người trn bi đồi kh chy, c thở di. Rồi c mang ci xắc ln vai, lại thở di, tới nh một bệnh nhn khc. Chừng c buồn khổ hơn cả những bệnh nhn o uột. C mang một số phận chung, một mẫu số thiếu mu, lẫn thiếu những nụ cười.

3

Thời sự ngy ngy nơi xm Ni vẫn m thầm diễn tuồng. Buổi sng người mẹ chết xỉu khi hay tin thằng con trai hai mươi tuổi vừa cưới vợ thng trước, bị xe nh của con trai b thư huyện cn chết trn đường ra chợ Huyện.

Hồ sơ vụ tai nạn, cơ quan điều tra kết luận r rng. Người bị nạn l anh thanh nin, lại ha ra người gy ra tai nạn. L do, chnh l anh thanh nin đang cơn say rượu, khng tn trọng luật đi đường, gy trở ngại cho người li xe, tức con trai vin b thư.

Chuyện lạ, mới tm giờ sng, giờ c ph đu phải giờ rượu ch, nhưng người ta đ tm mọi cch để gỡ tội, che chắn an ton cho con nh quan lớn. Tội lỗi y chang nhau, nhưng con ci nh thường dn c thể ba năm t giam, con nh quan chỉ ba năm t treo. C khi, cn chết người, anh Ba chỉ cần một l thư tay, khng cần viết đng chnh tả, l em t xử l nội bộ với nhau, cho qua thi.

Khoảng xế trưa c hai đứa nhỏ hng xm tới nh Lo Trần xin cơm ăn. Chng ni, Nh mẹ hết gạo, ng cho bọn con mấy củ khoai cũng được. Cng lc lo Trần nhận được giấy mời. Bảy giờ sng ngy mai ra hội trường x bn việc đng gp tiền của mừng Lin hoan Thng Tư, đất nước thống nhất. Giấy mời c phần ghi ch r rng, Khi đi nhớ mang theo một ci ghế để ngồi. Số ghế c tựa lưng chỉ dnh cho đại biểu.

Xập tối, thời tiết vẫn 38 độ C. Người trong xm bng hong nghe tiếng c Lam khc thảm thiết. Lc chiều, thằng con bốn tuổi nng qu, giựt kinh phong, tro bọt mp. Người mẹ nghe người ta chỉ v l phải chằm nước đ ln cơ thể khi đang bị nng sốt th hạ nhiệt. Xm Ni lm g c nước đ. C đem thằng nhỏ ra suối, đến chỗ ci hố nước hiếm hoi cn st lại, nhng gọn thằng con vo vũng nước ni. Mụ nghĩ, nước ni lạnh, thằng nhỏ sẽ hạ nhiệt. Một hồi lu, đứa con thơ dại quả c hạ nhiệt. Rồi n run rẩy, co quắp, nhạ quyết tm ngủ cơn mơ di, trong lng đất.

Ni rừng hy cn nhiều gỗ. Nhưng c Lam đơn chiếc, lại ngho, thằng con nhỏ được b chiếu, chn đơn.

 

4

Cn một chn cơm nguội, một con c kho mặn. Con c bống cơm, to cở bằng con cu thằng nhi đồng. Lo Trần ngồi nhn. Ăn khng v.

Bng đn trn điện kh ha x hội chủ nghĩa năm mươi ot, được ko từ huyện về. Qua đồi ni trập trng ta tiến ln. Hm ấy c lin hoan mừng cng, hạ một con ch để đồng bo phấn khởi. //Sống dương gian ăn miếng dồi ch/ xuống m phủ gặp kh đnh cam// Lo Trần khng ăn được thịt ch, nhưng phải đng gp cho lin hoan năm mươi đồng, theo chỉ tiu đầu người.

Lo nhn ci bng đn trn điện kh ha tn teng từ mi tn thng xuống, qua một sợi dy điện. Sợi dy đong đưa, tuồng như đang thắt cổ ci bng đn trn din bn dưới.

Gi ni thổi một t, bng đn tung hứng một nhiều. Chiếc bng lo Trần trn vch tường đm thi ra một ci đầu đen thui, chao đảo. Lo lại mơ mng theo ci tin nhắn v l của thằng chu. Lại kịch liệt tự cằn nhằn. Ngn ngang rối rắm. Sao m bỗng nhin lăn đng chết nhiều đến vậy?

Xc chết ngập di mấy trăm cy số bờ biển từ H Tĩnh tới Thừa Thin Huế. M sao chết? Bịnh chi? Dịch g? Ai đ tn st một lc hằng trăm nghn mạng người? Chỉ Hitler, l Mao Trạch Đng, họa chăng Stalin cng bọn đệ tử Sa Tăng đỏ hot mới coi ci mạng sống con người như lũ rận, bầy ruồi. Ai đ giết triệu người hm nay? Trn qu hương ny?

Ăn khng v. Nghĩ khng ra. Ngủ khng được. Trần pha một ấm tr. Chỉ l tr đậm. Lng dạ khuya khoắt nng ran. V nước tr hay v ci vị đời qu cay ch xc ruột non ruột gi của lo. Muốn r việc chẳng r được. Xc chết m đắp di mấy trăm cy số, c nghẹt mũi đứng trn đỉnh Trường Sơn cũng chẳng chịu được mi. Người m thối, th thối hơn bất cứ xc một loại sc vật no. Cho l xc hổ bo hm beo, c mập c x, cũng cho thua ci sức thối của Người.

 

5

Trần chợt nhớ ở xm dưới c thằng con Hai L. Độc nhất vng qu ny chỉ hắn l c ci điện thoại Tri to cắn dở g đ, ắt r ngay sự tnh.

Lo tra vo người một bộ o quần đầy đủ vải. Cầm cy gậy phng thn. Tắt ngọn đn sng chẳng ra sng tối chẳng phải tối. Khp cnh cửa tre đan. Bước ra. Đm bao la.

Đường đi trong nng thn mới nhiều nơi gần phố thị đ được đc b tng mặt đường. Nhưng đường lo đang lẫn m bước đang l con đường đất. Muốn b tng ha, đi cho sướng ci bn chơn, dn chng phải cng gp tiền v, được phủ dụ rằng Nh nước v nhn dn cng lm.

Xm Ni của lo, trẻ nhỏ đi ăn, đn b khng nịt v, đn ng thiếu quần lt, tuổi g đau yếu kinh nin khng thuốc men. Thằng Hm chưa đầy bốn mươi đ ho lao, cn phải ra phố thị đi lm thu nui thn, mỗi cơn ho một bi mu, lấy vạt o mồ hi bụi bẩn chi mu mồm. Cha Trời đ bỏ qun những thn phận khốn kh một đi nơi. Lo mong Cha đi hoi. Xm Ni chng con ngho t chỉ, tiền khng đủ mua gạo, đem con cu hn di gp v m x hội ha con đường h?

 

6

Thng rồi Lo Trần cng b con xm Ni được triệu tập ln huyện, đi bộ mệt nghỉ, dự lễ khnh thnh tượng đi Hồ Chủ Tịch. Hồ đứng chng hảng từ trn cao đưa cnh tay b tng cốt sắt vẩy cho. Cc chu, trong đ c nhiều chu nay đ bảy tm mươi tuổi, tc trắng phơ, đều phải ngẩng cao đầu mới nhn ra bn chn Hồ trn bệ tượng.

Cng vin rộng lớn, lối đi lt gạch hoa, đ đy những luống hoa tươi, lắm mu. Rất chi honh trng. Ngay lc, chủ tịch huyện, v vi ba chai, hồ hởi ba hoa, chẳng sợ vạ mồm:

Ci chi chớ bỏ tỷ tiền mần lễ kỷ niệm, tưởng niệm, tuyn dương. Mần nh bảo tng. Xi măng ha địa đạo, phục vụ tuyn truyền. Mỹ thuật ha cc cơ sở cch mạng mi tranh vch đất xiu vẹo trong cc chiến khu xưa. Rồi mần đi liệt sĩ, lại lin hoan khnh thnh, tưng bừng thơ văn o bế, văn nghệ nng niu, tru mến bợ bưng, cng rầm rộ tốn hao tiền của cng thnh cng mỹ mn. Rồi lại, đc tượng, bảo tng, lễ nghi l nh nước ta hn hoan mở hầu bao, xổ tiền tỷ, cho xi mệt nghỉ, ban thưởng rất mực. Tiệc tng bao la rượu, thịt, nhạc, gi, bao b tiền, huy chương .

Nhn tượng đi Hồ cao cao kh thế, mần thm vi chai ngất ngư con tu đi, b thư huyện lại so b:

Ở Sign, để hon tất phố đi bộ Nguyễn Huệ, di chỉ mấy trăm mt, đ mất nghn tỷ bạc. Lt đ gra-nt lề đường, cho ring một phần nhỏ nội Sign, chnh quyền đ xi một nghn tỷ bạc. Đống tiền cao hơn đống rơm. Đất nước ta c trăm nh bảo tng honh trng, c nghn tượng đi to lớn. Nếu huyện ta giu c, ti dm chi ba trăm tỉ đc ci tượng Bc cng cng trnh honh trng hơn, đu chỉ gi ghm tiền bạc như vầy.

Lo Trần đứng yn, nhn ci hoa tươi cng vin trong nắng, lng buồn nghĩ tới bữa cơm nh lo, một con c kho mặn to bằng con cu một em nhi đồng, ấy l bữa ăn c con c.

 

7

Để tới nh Hai L, cn phải qua một con suối, một cy cầu tre bắt ngang. Những nụt lạt my rừng dng b đm tre lm thn cầu lu ngy đ bung đứt. Phải thật cẩn thận, bn chn đm khuya của lo gi c thể lọt vo giữa hai ống tre. Nếu trượt tay vịn, ci đầu tn teng trở ngược xuống lng suối, hai bn chn cn mắt kẹt giữa những cy tre thn cầu.

Lo Trần qua con suối đm. Ước g c một cy đn bấm. Suối cạn trơ những vin đ nước trăm năm bo mn, trn lĩn. Mấy thng trường, khng cỏ xanh trn đồng chy, trụi l non trn sườn đồi, bọn tru b chỉ cn trơ bộ khung xương. Chng thường đi lung trong lng suối cạn tm những mu xanh st lại. Chng ăn cả rong ru.

Nhiều khi, qua nh đn vng quạch điện kh ha x hội chủ nghĩa, nhn mu nước tr pha rất đậm trong ci chn snh th thp, lo Trần thầm nghĩ Mnh uống nước đi b.

Con b nh lo mỗi ngy đi sưu tầm đ đy, lượm cỏ trn cnh đồng chy một mớ cỏ, khi gom lại, chừng bằng một b rau muống. Lại kh tm ra nước uống, thường trực nhịn kht, kh ci thn gầy, nn mỗi ngy n đi khng qu vi lần. Lo nghĩ, bao tử b thn i từ lu vắng cỏ, co lại tựa tri bầu kh, ruột non ruột gi n qunh đặc. Lo thương con b qu. N đi rất kh khăn, chảy hẩm hiu ra một thứ nước gần như mu.

 

8

Bọn dn qu thường đi ngủ sớm. Mười giờ đm nh L cn chong đn. Một cy tre kh trồng trn nền đất, thn khum khum, tựa vo vch nh. Đ l cy trụ điện. Ma đng năm rồi, một cơn mưa gi lớn, dy điện đứt rơi xuống một vũng nước, đng lc thằng chu Hai L đứng đ, bị điện giựt chết toi.

Vừa bước vo nh, lo Trần hỏi ngay:

- ng L, c chu Tạo ở nh khng?

- Từ từ no, uống một cốc nước đ.

- ng c biết ngoi H Tĩnh Quảng Bnh c hằng trăm nghn người chết dọc bờ biển khng, m tỉnh queo vậy hả?

L cười lớn:

- Chỉ l c thi

L quay mặt vo trong gọi lớn:

- Tạo ơi, ra ngay, giải thch cho bc my, C hay Người.

Nhn gương mặt bạc lạnh, mất mu của lo Trần, tuồng như lo đang cầm cố linh hồn cho một đm ngạ quỷ, Hai L cảm động ni:

- Chỉ l c chết thi. Hổm ry cũng lm xm chuyện chnh quyền hạn chế, khng cho loan tin c chết. Chỉ tại ng nhạy cảm qu. ng đ ph một tấm lng.

Tạo vng hai tay:

- Thưa Bc v sao bc cho l người chết?

- Th đy, thằng Quỳnh nhắn tin r rng cho bc l hằng nghn xc chết!

- Đng rồi bc, phải ni khc đi như một mật m. Lc ny, dng ci từ c chết l bị tổng đi chặn lại, khng chuyển tin nhắn.

Lo Trần giọng cụt lủn:

- Ci ny l c thật khng? Hay tụi by tưởng tượng ra, sng tc cho no nề?

- Dạ thưa bc, quả thật l một thời gian đầu thảm họa, chnh quyền c cấm cch nhắn tin, ni thật về vụ nhiễm độc ny. Bc ạ, bc phải quen đi, như chng chu từng quen, mới sống qua ngy. Khi bc nghe hai từ tu lạ, chnh l tu của Trung quốc đấy ạ. Sự thật no cũng c một ci nắp để che đậy. Đơn giản vậy thi.

Nhn bnh tr, Trần ni với lo L:

- Rt cho Ta một ly nước đi b.

 

Gia Định, thng Năm, 2016