CHÙM TRUỴN TH̀N TIN CỦA AKUTAGAWA

Nguyn tác: Akutagawa Ryuunosuke

Dịch: Nguỹn Nam Trn  

       €ŒŠ川 龍‹‹€の”ƒœ索結žœ

       Akutagawa Ryuunosuke (1892-1927)

D̃n Nḥp:

Trong 10 năm ngắn ngủi của đời sáng tác, Akutagawa có dnh thời gian để vít ṃt ś truỵn cho nhi đ̀ng v đăng trong Tạp chí văn học Akai Tori (Con Chim Đỏ, 1918-29, 1931-36) do Suzuki Miekichi (1882-1936) chủ trương.Tuy nhin, vì là ṃt nhà văn duy lý tính, các truỵn gọi là th̀n tin của Akutagawa thường ̉n tàng những suy nghĩ su xa, hơi khó hỉu đ́i với đ̣c giả thiếu nhi.

Chùm truỵn dưới đy xoay quanh các nhn ṿt thần thoại: tin ng, tin c (tin nữ), đạo sĩ ... Chúng cùng ṃt th̉ loại với những truỵn có tính ngụ ngn khác như Đ̃ Tử Xun (Toshishun, 1920), Sợi Tơ Nḥn (Kumo no Ito, 1918) và Tu Tin (Sennin, 1922)...Cả ba đ̀u đã được dịch ra Vịt ngữ từ nhìu năm v̀ trước. Người dịch tác ph̉m đ̀u là ṃt nhà văn ở Hà Ṇi mà người vít khng nhớ quí danh, người dịch hai tác ph̉m sau là anh Đinh Văn Phước (Tky), chủ bin Trinh Tít, tuỷn ṭp truỵn ngắn của Akutagawa (Nxb Văn Học, Hà Ṇi, 2006).

TIN C

(Sennyo, 1927) (1)

Ngày xưa bn Tàu, có chàng thư sinh śng đơn chíc ở mìn qu. Vì chuỵn xảy ra bn Tàu nn có lẽ chàng ta phải là ṃt kẻ chỉ bít ng̀i bn cửa s̉, đọc sách dưới vòm hoa đào đang đ̣ nở.Th́ r̀i, cạnh nhà chàng có ṃt nàng con gái, lại đẹp nữa, cũng śng ṃt mình. Dĩ nhin thư sinh xem sự hịn dịn của c nàng nơi đy là ṃt đìu kỳ quái bởi vì khng ai bít mảy may v̀ thn th́ cũng như sinh hoạt của nàng.

Ṃt bủi chìu xun lặng gió, khi thư sinh bước ra ngoài cửa, b̃ng nghe tíng nàng con gái đang mắng mỏ ai. Giọng của nàng rõ m̀n ṃt, nh́t là khi ́y chỉ có m̃i tíng gà eo óc vọng lại từ khu vườn nào đó.Thư sinh mún xem thử chuỵn gì nn mới đi v̀ hướng nhà nàng. Anh chợt th́y c mình đang trừng mi quắc mắt, kéo ṃt lão tìu phu tóc tai trắng xóa ra và đánh đ̣p túi bụi. Hơn th́ nữa, lão tìu kia cứ phủ phục van lơn, xin l̃i xin phải huyn thin và mặt mày lại đ̀m đìa nước mắt.

-Có chuỵn gì th́ hở, c? Sao c nỡ lòng nào đánh đ̣p ṃt người già cả như cụ đy?

Thư sinh cḥn tay c gái lại và bung lời trách móc:

-Trước tin cụ là ṃt người lớn tủi hơn mà c lại đánh đ̣p đã là chuỵn khng phải đạo.

-Lớn gì mà lớn. Tn tìu phu này tủi còn nhỏ thua ta.

-Thi, c ơi, đừng có đùa!

-Khng, ta khng đùa đu.Ta là mẹ tn tìu phu này mà.

Thư sinh sửng śt, b́t giác nhìn ch̀m cḥp vào mặt c gái. Lúc ́y, nàng mới bung tha lão tìu. Thư sinh th́y nàng là ṃt mỹ nhn, đúng hơn là ṃt c gái có ṃt gương mặt mạnh khỏe, h̀ng hào. Nàng nghim trang giải thích cho thư sinh hỉu:

-ng khng bít ta đã kh́n kh̉ vì thằng con này đ́n mức đ̣ nào. Th́ mà nó chẳng bao giờ chịu nghe lời. Cứ như ṿy r̀i hư hỏng t́m thn, đ̉ ngày tháng tri qua, già ḿt lúc nào khng bít (2).

-Nhưng lão tìu này chẳng đ́n 70 r̀i là gì, hở c. Ńu c bảo mình là mẹ của cụ, ṿy năm nay c bao nhiu th́?

-Ta à? Năm nay ta đã 3.600 tủi r̀i.

Nghe xong cu nói, thư sinh mới vỡ lẽ ra rằng c hàng xóm xinh đẹp xưa nay của anh là ṃt tin c. Th́ nhưng khng bít tại sao mà ngay lúc đó, hình bóng oai nghim của nàng tin b̃ng tan bín đi đu ḿt. Trong vạt nắng lung linh của bủi chìu xun đẹp, chỉ còn trơ m̃i cái bóng của lão tìu phu.

Tháng 2 năm Shwa thứ 2 (1927)

(1)  Tin nữ. Bản tiếng Nhật của Aozora Bunko vit l Nữ tin. Xin tồn nghi.

(2)  Có lẽ đy là đỉm then ch́t trong trít lý cu chuỵn.

 

NG TIN

(Sennin)

Cái ng tin này śng ở thị tŕn O. bn h̀ Biwa và là ṃt vị th̉m phán. ng có thú vui hơn hẳn mọi sự là sưu ṭp những quả b̀u kh. Do đó, trong ngi nhà ng trọ, ngoài vịc các ngăn tủ t̀ng tṛt t̀ng hai đ̀u ch́t đ̀y quả b̀u là ṃt chuỵn tự nhin, trn kèo l̃n c̣t, đu đu cũng th́y lủng lẳng những b̀u với b̀u.

Như th́ được 3 năm, ng tin được đ̉i nhịm sở từ thị tŕn O. v̀ thị tŕn H. Đ̀ đạc gia tài mang theo hoàn toàn khng gặp khó khăn nhưng ng khng sao tìm ra cách chuỷn ṿn trn 250 quả b̀u mình tom góp được.

-Chở bằng xe hỏa hay xe ngựa, chắc khó lòng đ́n nơi an toàn!

ng tin sau khi đã suy nghĩ h́t cách mới đem mớ b̀u sắp lại và c̣t thành bè r̀i thả xúng h̀ Biwa. Ở chính giữa cái bè n̉i ḱt bằng những quả b̀u kh này dĩ nhin là có thn cy lĩu của vị tăng vn du (Yugy-yanagi) (1) mà ng đã đào ln và bứng ĺy mang v̀. May quá, hm đó trời trong xanh và vắng gió. ng mới leo ln chíc thuỳn ḱt bằng những quả b̀u đó, ṃt mình lặng lẽ chèo ch́ng và qua đ́n bn kia h̀.

Các ng tin đời xưa ai ńy đ̀u đạt được đạo b́t lão trường sinh. Th́ nhưng chỉ có ng tin này là phải già đi như mọi người bình thường. Cúi cùng, ng còn mắc thm chứng ung thư bao tử nữa chứ. Ṿy mà nghe thin hạ k̉ rằng ngay cái đm trước khi ch́t, ng còn vươn hai cánh tay g̀y gục ln và h to: Chắc chắn ngày mai cục đời sẽ tươi sáng hơn! Vạn tú!. Bản di chúc ng ta vít còn kỹ càng chặt chẽ hơn những bản di chúc của bọn người phàm chưa thoát ñi vòng sinh tử. Th́ nhưng khng th́y ai trong gia quýn chịu làm theo lời ng dặn dò đ́n nơi đ́n ch́n. Chẳng những th́, khi nhìn th́y ḿy quả b̀u này, bọn trai trẻ chả có ṃt người nào chịu khó học hỏi trường phái Nam họa (2) của ng.

Do đó, con ś trn hai trăm quả b̀u ng từng yu d́u kia, chưa kịp đ́n ngày gĩ l̀n thứ nh́t của ng, khng bít đã tri v̀ đu và tự lúc nào (3).

(1)           Cy lĩu thành tinh mà ṃt thày tăng vn du (Du Hành thượng nhn) đã gặp và giải oan khút cho nó. Cũng là tn ṃt vở tùng N. Sau này Saigy và Bash, hai nhà văn hóa n̉i tíng Nḥt Bản, đ̀u đã dừng chn dưới cy lĩu huỳn thoại ́y.

(2)           Còn gọi là văn nhn họa phát sinh từ Trung Qúc thời Nguyn Minh. Nói chung là ḥi họa tài tử, nhìu ngḥ sĩ tính. Gia đình Akutagawa từ nhìu đời đã có truỳn th́ng này.

(3)           Truỵn này hơi khó hỉu nhưng ta th́y nó bàng bạc giọng địu tự trào. Phải chăng Akutagawa mún nói đ́n vai trò v tích sự của ṃt nhà văn như ng trong xã ḥi, ngoài vịc vít đ̉ tìm ṃt thú vui ring tư như sưu ṭp những quả b̀u, chẳng làm gì được đ̉ thay đ̉i cục đời?

 

ṂNG K VÀNG

(Kry no yume, 1918)

Lư sinh (1) nghĩ mình đã ch́t.Trước mặt anh, t́t cả t́i s̀m lại, tíng than khóc sụt sùi của lũ con cháu m̃i lúc ṃt xa d̀n r̀i tan đi đu mất. Bàn chn anh như có ṃt quả cn nặng và v hình kéo xúng, xúng mãi đ́n chìm lĩm....Thì lúc đó, chợt như bắt gặp ṃt đìu gì khíp sợ, anh vùng mở mắt tḥt to.

Lúc đó, ở bn cạnh, lão đạo sĩ tn gọi là Lữ ng (2) ṽn ng̀i nguyn đ́y. Hình như ǹi k mà nhà chủ đang ńu ṽn chưa chín tới. Lư sinh bèn nh́c đ̀u mình ln khỏi cái ǵi bằng sứ, vừa dụi mắt vừa ngáp ṃt cái tḥt dài. Bủi chìu mùa thu ở thành ph́ Hàm Đan (3) này, dù những tia nắng chìu hãy còn đọng trn những ngọn cy trụi lá, ṽn thấy gy gy lạnh.

-Nhà ngươi tỉnh ḍy r̀i à?

Lữ ng hỏi. Hai mép đạo sĩ đ̀y những ru nn Lư sinh chẳng hỉu ng ta có ć tình nén ṃt nụ cười hay khng.

-Vng.

-Ngươi vừa nằm chim bao đ́y hử?

-Vng, có.

-Th́ trong gíc mơ, ngươi th́y những gì nào?

-Đó là ṃt gíc chim bao dài lắm cụ ạ. Trước tin, cháu được nhà họ Thi đ́t Thanh Hà (4) gả con gái cho. Cháu nhớ đó là ṃt c gái xinh đẹp ngoan hìn. Sang năm sau, cháu đ̉ khoa Tín Sĩ và được b̉ làm chức Úy ở Vị Nam (5) . Th́ r̀i cháu l̀n lượt trải qua những chức vụ như Giám Sát Ngự Sử, Khởi Cư Xá Nhn Tri Ch́ Cáo (6) r̀i thăng tín vù vù ln Trung Thư Mn Hạ Bình Chương Sự (7). Vì mắc phải lời sàm báng, giữa khi nguy kh́n sắp bị gít thì thoát được, chỉ phải đày xúng vùng Hoan Chu (8). Cháu ở nơi đó ít nh́t cũng đ́n năm sáu năm. Ŕt cục, lời dèm pha được rửa sạch, cháu lại được v̀ trìu lãnh chức Trung Thư Ḷnh và phong tước Yn Qúc Cng (9). Tuy nhin, lúc đó cháu đã già ḿt r̀i. Có năm người con và ṃt b̀y cháu hàng chục đứa.

-R̀i chuỵn gì đã xảy típ?

-Cháu ch́t. Nhớ lúc đó mình đã trn 80 tủi.

Lữ ng ra chìu đắc ý, tay mơn man chòm ru:

-Vinh nhục, cùng thng, ṿn may, ṿn rủi...nhà ngươi đ̀u đã ńm h́t ṃt lượt. Th́ là t́t lắm r̀i. Cục đời này nào khác chi những gíc ṃng mà ngươi trải qua đu. Nay lòng ngươi đã ngụi bớt sự cùng nhịt và đeo đẳng đ́i với cục đời hay chưa? Ńu hỉu được cái lý được ḿt và lẽ tử sinh, ngươi sẽ th́y cục đời này h́t sức là tẻ nhạt. Đ̀ng ý khng?

Lư Sinh tuy nghe đạo sĩ nói nhưng trong lòng khng phục. Đ̉ xác nḥn thái đ̣ của người đ́i thoại, anh ng̉ng khun mặt trẻ trung với đi mắt sáng long lanh, nhìn đạo sĩ:

-Vì nó chỉ là ṃt gíc mơ thi nn cháu càng mún śng cho bằng được. Ṃt khi đã bước ra khỏi gíc mơ kia thì có lẽ gíc mơ hiện thời của cháu cũng phải ch́m dứt. Cho đ́n lúc cái giờ ́y đỉm, cháu mún śng cục đời mà cháu dám nói là trong đó, mình đã được śng ṃt cách thực sự. Cụ có cho là phải hay khng?

Mặt của Lữ ng s̀m lại, khng trả lời có mà cũng chẳng trả lời khng.

(Tháng 10 năm 1918)

Dịch ngày 4 tháng 9 năm 2018 (NNT)

(1)  Lư sinh: ṃt cái tn hư ću.

(2)  Lữ ng : Lữ Đ̣ng Tn, ṃt vị tin trong Bát Tin. Tích Ṃng K Vàng (Hoàng Lương Ṃng) này ĺy ra từ Ch̉m Trung Ký của Th̉m Ký T́, soạn vào năm Khai Nguyn thứ 7 (719) đời Đường.Tuy nhin nn xem họ Lữ chỉ là ṃt nhn ṿt hư ću.

(3)  Hàm Đan: thành ph́ thục nước Trịu thời Chín Qúc, nay thục tỉnh Hà Bắc.

(4)  Thanh Hà : qụn đặt ra vào thời Hán, nay nằm giữa địa pḥn Hà Bắc-Sơn Đng.

(5)  Vị Nam là tn huỵn thục Thỉm Ty, phía nam sng Vị. Úy là chức quan lo vịc tảo trừ đạo tặc và hình ngục.

(6)  Tri Ch́ Cáo: chức quan soạn và cng b́ sắc chíu của nhà vua.

(7)  Bình Chương Sự: làm cng vịc của T̉ Tướng.

(8)  Hoan Chu: ph̀n đ́t nay thục mìn bắc Vịt Nam. Thời Bắc thục là nơi xa xi đ́i với trung nguyn đ̉ lưu đày ṭi đ̀.

(9)  Yn: Nước lớn trong th́t hùng thời Chín Qúc, nay là tỉnh Hà Bắc.

 

 

NG TIN VÀ NGƯỜI DĨN TRÒ

(Sennin, 1915)

 

Thượng

Khng bít truỵn xảy ra h̀i nào. Chỉ bít lúc đó ở mìn bắc Chi Na (Trung Qúc), có ṃt anh chàng tn Lý Tỉu Nhị. Anh ta lặn ḷi từ vùng này qua vùng khác dĩn trò ngoài trời. Anh có nui ḿy con chụt để đóng kịch. Gia tài của người dĩn trò khng có gì ngoài ṃt túi vải chứa bầy chụt, cái rương nhỏ đựng y trang và mặt nạ dành cho chúng cũng như ṃt sạp g̃ mà anh sử dụng như cái sn kh́u con con.

Hm nào trời đẹp, anh ra ngoài ngã tư đường, nơi nhìu người qua lại. Trước tin, anh kéo cái sạp g̃ dùng làm sn kh́u ln vai, gõ vào mặt tŕng và hát dăm cu chiu khách. Ch̃ thị tứ thường lắm kẻ híu kỳ cho nn từ người lớn đ́n trẻ em, khi nghe lời mời mọc của anh, khng ai mà khng dừng bước. Khi mọi người đã đứng thành vòng rào, Lý mới bắt đ̀u đem ṃt con chụt ra, mặc qùn áo và mang mặt nạ cho r̀i thả theo con đường hng (kimonmichi) (1) đ̉ nó leo ln sn kh́u. Con chụt đã thành thạo nn đi đứng vững vàng trn ́y . Nó qủy hai ba l̀n cái đui bóng như giải tơ trn mng r̀i trong ch́c lát, tựa vào hai chn sau mà đưa thẳng người ln. Từ bn trong ḅ qùn áo dĩn trò làm bằng lụa, gan hai bàn chn trước của nó hịn ra đỏ hỏn. Con chụt này đang đóng vai trò gọi là giáo đ̀u (sesshi) (2) của ṃt vở tạp kịch (3).

Trong đám người đi xem, trước tin, chỉ có lũ con nít là thích thú, ṽ tay tán thưởng. Đám người lớn chưa d̃ gì bày tỏ sự quan tm, chẳng những th́, họ còn làm ngơ, kẻ phì phà ́ng đíu, kẻ đưa tay ngắt lng mũi, đưa mắt nhìn dĩn vin chụt đang chạy lòng vòng trn sn kh́u với con mắt khinh thị. Th́ nhưng ṃt lúc sau, khi tùng đã đi vào màn chính, với sự xút hịn của con chụt đóng vai đào chánh (seitan) trong trang phục bằng ǵm và anh chàng kép đ̣c (j) đeo mặt nạ đen chạy túa ra từ con đường bn hng sn kh́u, theo địu hát của Lý, bắt đ̀u bay, nhảy ṛn rịp theo đúng bản tùng (haku) và làm đủ thứ trò thì người đứng xem th́y mình khng còn cớ gì đ̉ giữ mãi vẻ lạnh nhạt nữa. Trong đám đng đã bắt đ̀u nghe th́y có tíng c̉ vũ kỉu Được lắm! Hay quá! (Sshidai). Lý Tỉu Nhị cũng nương theo đà, ph́n khởi gõ tŕng lin h̀i, khéo léo đìu khỉn lũ chụt dĩn trò. Th́ r̀i đ́n khi Lý hát ḿy cu:

Tr̀m hắc giang, Minh Phi thanh chủng ḥn,

Nại u ṃng, c nhạn Hán Cung Thu (4)

đ̉ thng báo nhan đ̀ vở tùng vừa dĩn thì trong cái khay đặt trước sn kh́u, đã th́y ṃt mớ tìn đ̀ng ch́t cao như núi.......

Tuy nhin, làm ăn bun bán kỉu này khng phải d̃, tiền c vo cũng chả thấm vo đu. Trước nh́t là được mươi hm thì thời tít x́u đi, chuỵn kím ăn trở thành khó khăn. Mùa hè thì từ khi lúa mạch chín, mưa lại kéo v̀, những ḅ trang phục và mặt nạ nhỏ bé kia đã bị ḿc xỉn khng bít tự h̀i nào. Mùa đng thì gió th̉i tuýt rơi, h̀u như khng cách chi trình dĩn được. Vào những hm như th́, Lý chỉ còn có cách thu người vào trong ṃt xó u ám của nhà trọ, đánh bạn với lũ chụt cho qua thời giờ, mỏi mòn chờ cái ngày được ḅn bịu với cng vịc như xưa. Lũ chụt có t́t cả 5 con, chúng đ̀u mang tn cha, mẹ, vợ cũng như hai đứa con của Lý, giờ đy khng bít đã tri giạt phương nào. Chúng l̀n lượt từ cái bị bò ra, co ro bước những bước rụt rè trong căn phòng khng có ĺy ṃt ánh lửa, r̀i trèo từ mũi giày leo ln đ̀u ǵi Lý, dĩn ṭp cái trò xíc hỉm nghèo của chúng. Ḿy con mắt đen láy như những hạt thủy tinh (Nankindama) thao láo dán vào mặt chủ nhn khín cho ṃt con người đã quen với cái đắng cay của nhn tình th́ ć như Lý nhìu khi cũng mún rơi nước mắt. Nói là nói th́ chứ thực tình thì ñi lo lắng cho cục śng ngày mai b́p bnh và sự ć gắng đè nén ñi lo ́y cũng đủ làm cho lòng Lý tan nát, c̀n chi đ́n hình ảnh đáng thương của lũ chụt đ̣p vào mắt mình.

Hơn nữa, dạo này có lẽ vì tủi tác, cơ th̉ Lý có gì khng ̉n nn anh đm ra lơ là đ́n chuỵn kím ăn. M̃i khi phải hát những tít địu dài, Lý cảm th́y mình khng còn đủ hơi sức. C̉ họng Lý cũng khng thng sút như ngày xưa nữa. Kỉu này thì khng bít lúc nào, b́t cứ chuỵn gì cũng có th̉ xảy ra. Ñi b́t an ́y cũng như mùa đng của mìn Hoa Bắc đã chắn ĺi khng cho những tia sáng mặt trời và khng khí đi vào trong l̀ng ngực của người dĩn trò thảm não kia. Cúi cùng thì ngay cả ước vọng śng như ṃt người bình thường cũng đã kh cạn đi và Lý chẳng còn thít tha gì đ́n nó nữa. Cớ sao con người dù kh̉ đau mà ṽn cứ phải típ tục śng? Dĩ nhin, Lý chưa bao giờ thử tự đặt cu hỏi như th́ nhưng anh có l̀n nghĩ rằng đau kh̉ đ́n với mình quả là đìu khng cng bằng. Th́ r̀i, tuy khng bít ai là người đã tạo ra cảnh kh̉ này nhưng trong thm tm, Lý cảm th́y út ḥn. Anh khng chờ đợi ṃt đìu gì cả nhưng trong người anh tìm tàng ṃt tình cảm phản kháng. Nguyn nhn của nó có th̉ là sự căm ghét v́n đã nằm trong cõi v thức của anh chăng?

Tuy ṿy, Lý cũng như h̀u h́t những con người sinh ra ở phương Đng, khi đứng trước định ṃnh, thường khng bao giờ chịu qui hàng. Sút ṃt ngày nằm trong gian phòng trọ, bụng đói meo, có l̀n Lý đã hướng v̀ 5 con chụt nhắt và nói với chúng: Kin nh̃n ṃt chút nghe các con. Bọn mi cũng đang chịu đói, chịu lạnh như ta. Dù sao, nn bít rằng đã śng ở đời thì đói, lạnh là cái chuỵn đương nhin. Với lại, con người có bít bao kẻ còn kh̉ sở hơn cả loài chụt các ngươi nữa đ́y ....

Trung

B̀u trời nặng my bo tuýt khng bít từ lúc nào đã rải xúng những tṛn mưa tṛn l̃n hạt nước đá. Đó là ṃt bủi x́ trưa lạnh lẽo mà đúng như người ta m tả, khách ḅ hành chn ng̣p trong bùn bước đi trn con đường cḥt hẹp. Nhằm lúc đó, Lý Tỉu Nhị vừa dĩn trò v̀, cũng như thường ḷ, vai quảy cái túi đựng chụt, bùn ñi qun ḿt cả dù, toàn thn ướt át, đang bước trn con đường khng bóng người qua ở ṃt nơi xa thị tŕn. B́t đ̀ Lý th́y bn ṿ đường có ṃt ngi míu nhỏ. Vừa vặn lúc đó, mưa càng nặng hạt. Lý thu người lại và d́n bước. Trước đ̀u mũi anh, những giọt nước thi nhau chảy xúng. Nước cũng th́m cả vào bn trong c̉ áo. Vì trước mặt trời bắt đ̀u ṣp t́i nn khi th́y cái míu, Lý ṿi vàng chạy vào dưới hàng hin rồi đưa tay ln lau những giọt mưa còn bám trn mặt và vắt h́t nước ́ng tay áo. Cúi cùng, khi định th̀n lại được, Lý mới ng̉ng đ̀u ln nhìn bức hoành phi thì mới th́y có vít ba chữ Sơn Th̀n Míu.

Leo được hai ba bước ln khỏi ḅc thang bằng đá ở ĺi vào, Lý th́y cánh cửa mở toang nn ghé mắt nhìn vào. Bn trong miếu còn cḥt cḥi hơn điều Lý dự tưởng. Chính địn có bày ṃt bức tượng Kim Giáp Th̀n (Th̀n Giáp Vàng), mình m̉y đã bị màng nḥn che phủ, đang đứng bng quơ như đợi bủi chìu v̀. Tay phải n là ṃt bức tượng Phán Quan m đ̀u đã bị ṃt bàn tay nghịch ngợm nào đó ĺy đi đu ḿt. Tay trái là ṃt bức tượng Tỉu Quỉ, mặt xanh tóc đỏ, hình thù tḥt kinh hãi nhưng tíc thay, mũi cũng đã bị tróc ḿt. Trước mặt ḿy pho tượng là ṃt mặt sàn đ̀y bụi bặm, bn trn ch̀ng ch́t những đ́ng gì gíng như vàng mã (shisen). Lý đoán bít th́ là vì trong bóng t́i lù mù, những th́p gíy vàng gíy bạc đi khi ánh ln ṃt cách mơ h̀.

Vì bn trong míu lúc đó L chỉ th́y được chừng đó nn anh mới hướng cái nhìn của mình ra phía ngoài. Thì vừa đúng lúc, ṃt bóng người chợt xuất hiện từ nơi ḿy bó vàng mã đang ch́t đ́ng. Thực ra con người ́y đã nằm phục ở đ́y từ trước nhưng mãi by giờ Lý mới nḥn ra sau khi mắt đã làm quen với bóng t́i. Th́ nhưng đ́i với anh, con người đó như b́t chợt từ đ́ng vàng mã bước ra lm anh phải gịt mình vì kinh hãi. Làm ḅ nửa như nhìn th́y nửa như khng, anh đưa mắt dò xét nhn ṿt.

Người đó là ṃt lão già tướng khó coi. ng ta mặc ṃt ḅ áo đạo sĩ đ̀y cáu ghét, mặt mày đ̀u tóc gíng như t̉ chim (Lý chợt nghĩ có lẽ đy là ṃt đạo sĩ hành kh́t cũng khng chừng). Lão ta đang vươn tay ra m hai cái đ̀u ǵi khẳng khiu. Đ̀u ǵi ́y lại đỡ ĺy chòm ru bạc bung xúng từ cằm. Tuy mắt lão đang mở nhưng khng bít đang nhìn v̀ hướng nào. Dù sao Lý ṽn bít lão vừa gặp phải tṛn mưa vì nḥn ra vai áo đạo sĩ kia cũng ướt đ̃m.

Khi nhìn th́y ng lão, Lý nghĩ mình phải ln tíng đ̉ nói ṃt cu gì đó. Ṃt trong những lý do là anh cảm th́y có sự đ̀ng tình với lão già mình m̉y đang ướt như chụt ḷt. Lý do khác là ṃt người sành vịc đời như anh thì khi gặp trường hợp như th́ này, đã có thói quen ln tíng trước. Hơn nữa, có th̉ vì nhn đ́y, anh mún làm ṃt cử chỉ hòng ć gắng thoát khỏi cái tm trạng não nề mnh c tự nãy giờ. Lúc đó, Lý mới bảo:

-Thời tít khó chịu quá, cụ nhỉ?

-Ờ, hờ!

Ṽn ng̀i bó ǵi, ng lão lúc ́y mới nh́c quai hàm, l̀n đ̀u tin nhìn v̀ hướng Lý. Lão ng̉ng cái mũi đang khoằm xúng như mỏ chim của mình ln, nh́ch qua nh́ch lại hai ba ḅn và nhíu mày đ̉ trng cho rõ.

-Người làm ngh̀ như cháu, gặp mưa là khng gì chán hơn.

-Hả? Th́ c̣u làm ngh̀ gì?

-Cháu nui ba con chụt đ̉ dĩn trò ạ.

-Ngh̀ hím có đ́y chứ!

Cứ như th́ mà giữa hai người đã bắt đầu có ṃt sự trao đ̉i qua cu chuỵn. ng lão bước khỏi đ́ng vàng mã, cùng với Lý đ́n ng̀i xúng bn ḅc đá nơi cửa ra vào. B́y giờ, Lý mới nḥn được rõ ràng dung mạo của ng lão. ng còn g̀y gục hơn cả h̀i nãy khi nhìn trong bóng t́i. Tuy ṿy, v nghĩ mình đã tìm ra được ṃt đ́i tượng đ̉ tm sự cho nn L cứ th́ mà đặt cái đãy đựng chụt xúng trn ḅc đá, nói chuỵn ngang tay với ng lão v̀ đủ thứ đ̀ tài.

Có vẻ là người kịm lời, đạo sĩ chỉ trả lời cḥm rãi kỉu À ra th́!, Ṿy sao? và cùng lúc, há cái mịng đã khuýt h́t răng ra như mún hớp ĺy khng khí. M̃i l̀n ṿn đ̣ng như ṿy, cái hàm với chòm ru mà ǵc đã ngả ṃt màu vàng b̉n thỉu lại đưa ln hạ xúng...Nói chung, dáng dấp ng lão h́t sức hom hem và th thảm.

Lý nghĩ th̀m, so với lão đạo sĩ, trn mọi phương dịn, cục śng của mình hãy còn may mắn hơn nhìu. Nḥn thức này dĩ nhin đ lm cho L khoan khoi hơn nhưng cùng lúc, vịc th́y mình là người có nhìu lợi th́ so với đạo sĩ hành kh́t chỉ khiến cho Lý mang mặc cảm ṭi l̃i đối với ng ta. Do đó, Lý bèn đ̉i đ̀ tài cu chuỵn, kể từ lc ấy, anh chỉ nói đ́n những ñi kh̉ trong cục śng của mình và còn ć tình t vẽ thm cho tḥt bi đát. Mặc cảm đ́i với ng lão đ hon ton trở thnh một mối dằn vặt cho Lý:

-Vng, chuỵn của cháu tḥt đáng rớt nước mắt. Bao nhiu l̀n cả ngày khng có ḥt cơm vào bụng. G̀n đy, suy nghĩ mới th́y th́m thía: Mình nui chụt bắt chúng làm việc hng kím cái ăn nhưng cũng bít đu chính lũ chụt kia đang bắt mình dĩn trò đ̉ nui ĺy chúng. Thực t́ là như th́ đó cụ!

Sự bực tức đã làm cho Lý phải thở ra giọng địu như ṿy nhưng ng lão trước sau chẳng nói chẳng rằng. Đìu đó làm cho th̀n kinh của Lý khng sao chịu đựng thm được nữa. (ng ơi, chả lẽ ng khng đ́m xỉa gì đ́n lời ti nói hay sao. Phải chi ti cứ cm họng, khng th́t ra những lời thừa thãi!). Trong lng, Lý thầm trách mình như vậy. Xong, anh đưa mắt líc nhìn thái đ̣ của lão già. Th́ nhưng, đạo sĩ lại đưa mắt nhìn về hướng khác. ng ta đang ngắm ḿy cành lĩu kh ngoài míu đang bị mưa gió táp, ṃt bàn tay cứ đưa ln gi tóc. Tuy mắt ng ta khng nhn L nhưng L nghĩ lo gi đ thấy r ruột gan của mnh v khng thm đối đp. Nghĩ đến đấy, L khng khỏi đi cht kh chịu nhưng anh cn bực mnh hơn v ng cụ ny khng thấy được sự đồng tnh của mnh với hon cảnh của ng. Anh bn đổi đề ti sang chuyện năm nay nạn co co xm hại ma mng. Từ tai họa xảy đến cho nh nng ở địa phương ny, anh li qua cảnh khốn cng của nh nng ni chung v nghĩ rằng như thế sẽ chứng minh được l do no đ gy ra hon cảnh bi đt hiện giờ của ng lo.

Thế nhưng giữa khi L mới giải by được nửa chừng, đạo sĩ đ quay mặt nhn về hướng L. Giữa những nếp nhăn nheo trn khun mặt, đường gn thớ thịt của ng lo c g căng thẳng như ng ta đang muốn nn sự tức cười. Rồi lm như khng thể dằn được nữa, ng ta cười thnh tiếng, một giọng cười khn khn nhưng lại nhọn sắc như tiếng quạ:

-Cậu c vẻ tỏ ra thng cảm với hon cảnh của ta nhưng về chuyện tiền bạc, ta no c thiếu.Nếu cậu muốn cải thiện cuộc sống của mnh th cứ cho ta biết l xong ngay.

L bỏ dở cu chuyện, chỉ biết sững sờ nhn gương mặt của đạo sĩ. (Lo gi ny khng mất rồi!). Mi một thi sau khi ngậm miệng v kinh ngạc nhn lo, L mới c một cu ni để đnh gi như vậy. Thế nhưng lời đnh gi ấy đ bị đập tan ngay khi đạo sĩ ni tiếp:

-Nếu cậu cần khoảng một hay hai nghn dật (itsu) (5) hong kim th ta c thể biếu cậu tức khắc. Thực ra, ta khng phải l người phm đu, cậu ạ!

Thế rồi lo gi ni mấy cu ngắn gọn kể chuyện đời mnh. Th ra xửa xưa, lo l một anh đồ tể mỗ thịt ở một ci chợ no đ, nhờ c cơ duyn đi khi gặp Lữ tổ (Lữ ĐộngTn) bn đi theo học đạo. Kể chuyện xong, đạo sĩ chậm ri đứng dậy rồi đi vo bn trong miếu. Một tay lo cha ra vẫy gọi L vo, cn tay kia th thu vn lại đống vng m trn sn.

L như người t liệt hết ngũ quan, mơ mơ mng mng b vo bn trong miếu. Người anh nằm phục xuống mặt sn cn hai bn tay bm đầy phn chuột v bụi bặm. L chỉ cn ngc được mỗi ci đầu, từ bn dưới nhn ln khun mặt đạo sĩ.

Cn đạo sĩ th ci ci lưng cng, duỗi hai cnh tay một cch kh khăn để co hốt đống giấy vng m trn mặt sn.Thế rồi ng ta đưa hai bn tay cầm chng ln xoa đi xoa lại v bắt đầu bận rộn rắc xuống dưới chn. Lạ lng lm sao, khi đống giấy đ rơi trn mặt đất th đột nhin, n lại pht ra tiếng ku loảng xoảng, t cả tiếng mưa đang đổ bn ngoi cửa miếu. Mấy mớ vng m vừa rời khi tay đạo sĩ đ ha thnh những đồng tiền bằng vng hay bằng bạc....

Hạ

L Tiểu Nhị trở thnh giu c ức vạn như Đo Chu (6). Những khi nghe ai hoi nghi về cu chuyện gặp tin m anh kể cho họ, đ trưng ra bt tch bốn cu thơ lo gi để lại m lm bằng chứng. Người viết c lần đọc cu chuyện về L trong một quyển sch no đ đ lu lắm rồi nn rất tiếc khng cn lưu trong k ức bi thơ ni trn một cch chnh xc. V vậy chỉ cn biết dịch đại của n từ tiếng Tu sang tiếng Nhật v đặt ở cuối cu chuyện ny. D sao, c lẽ nội dung l lời lo đạo sĩ muốn đp lại khi L Tiểu Nhị hỏi ng v cớ g đ l người tin m cn muốn sống cuộc sống của một kẻ ăn my:

V cuộc đời l đau khổ nn sự sung sướng mới đng hưởng thụ. Con người v c chết nn mới biết l mnh sống. Kẻ no thot được ci chết v sự đau khổ sẽ cảm thấy trống rỗng, khng cn g th vị. Do đ, người tin khng bằng được người phm v người phm hy cn c khổ đau, sinh tử.

C lẽ v thế m những ng tin thường nhớ lại thuở lm người v cố tnh đi khắp nơi để tm sự đau khổ hay chăng?

Ngy 23 thng 7 năm Taish thứ tư (1915)

 

(1)    Kimonmichi (quỷ mn đạo): ĺi bn hng, nơi vai dĩn trò tín vào sn kh́u.

(2)    Sesshi: màn phụ trong ṃt tạp kịch.

(3)    Zatsugeki: hình thức tạp kịch đời Nguyn, còn gọi là Nguyn khúc.Đã manh nha từ đời T́ng và thường có tính cách phúng thích.

(4)    Có lẽ là vở Hán Cung Thu, tạp kịch nói v̀ t́n bi kịch của nàng Minh Phi (Vương Chiu Qun) bị Hán đ́ gả làm vợ cho Thìn Vu Hung N và ch́t trong út ḥn ở xứ người.

(5)    Dật (itsu): Đơn vị ha tệ đời xưa, một dật trị gi từ 20 đến 24 lượng vng.

(6)    Đo Chu tức Phạm Li. Tương truyền sau khi bỏ vua nước Việt ra đi, đ cng người đẹp Ty Thi phiếm du Ngũ Hồ rồi đổi tn, lm ăn bun bn v trở thnh một đại ph ho.

Dịch xong ngy 27 thng 1 năm 2019 (NNT)

 

Thư Mục Tham Khảo:

Nguyn tác những truỵn được dịch bn trn đ̀u được lấy từ trang mạng Nhật Bản Aozora Bunko (bản mới 2004) trích quỷn thứ nhất trong Toàn Ṭp của Akutagawa Ryuunosuke do Chikuma Shb (Tokyo) xuất bản.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CHM TRUYỆN NHI ĐỒNG CỦA OGAWA MIMEI

   

Nguyn tc: Ogawa Mimei

Dịch: Nguyễn Nam Trn

 

http://joetsukankonavi.jp/files/spot-photo/photo0236.jpg

Nh văn gawa Mimei trong thư phng

Dẫn Nhập:

Bản dịch ny c mục đch giới thiệu vi sng tc tiu biểu của Ogawa Mimei (1882-1961), cy bt lỗi lạc của văn học nhi đồng Nhật Bản tiền chiến.

Tsubota Jji (1890-1982), người được coi như đ thừa kế sự nghiệp của nh văn, trong bi bạt Tập truyện nhi đồng của Ogawa Mimei (Ogawa Mimei dwashuu, 1951) đ chia 25 tc phẩm của ng in lại trong đ thnh 4 thể loại:

1-     Những truyện lng mạn, giu chất thơ như Vầng trăng v con hải bo (Tsuki to azarashi), Con cua lớn (kina kani), Hong hn trn hn đảo (Shima no kurekata no hanashi), Đm trăng v knh đeo mắt (Tsukiyo to Megane), Ci vng vng (Kin no wa), Người da sạm đen về tới bến (Minato ni tsuita kuronb).

2-     Những truyện lng mạn v đầy mu sắc nhn bản như Ngọn nến đỏ v nng tin c (Akai rsoku to ningyo), Người lữ khch khng bao giờ trở lại (Nido to tranai tabibito), Người đen dp đỏ (Kuroi hito to akai sori), Người đn b-b (Ushi onna), Con đường xe lửa bị hư hại v vầng trăng (Fush shita senro to tsuki).

3-     Những truyện lng mạn bắt đầu c mu sắc hiện thực, tuy vẫn nhn bản nhưng đ hm ph phn x hội như Hoa hồng dại (Nobara), Truyện về những v sao một đm kia (Aru yoru no hoshitachi no hanashi), Thnh phố buồn ngủ (Nemui machi), Truyện một vng cao trước ma tuyết đổ (Yuki kuru mae no kgen no hanashi), Thin sứ bằng kẹo sc-c-l (Ame chc no tenshi), Hai anh em bồ cu ni (Kydai no yamabato), Tiếng sấm vọng từ xa (Tku de naru kaminari), Giấc mơ người nh nng (Hyakush no yume).

4-     Những truyện đ thot khỏi chủ nghĩa lng mạn v hon ton c mu sắc hiện thực như Quả cy shii (Shii no mi), Qun nước ch trn đường đo (Tge no chaya), Tiếng của cy kim nhỏ (Chiisai hari no oto), Cnh tay to chắc (Katai kina te), Ma xun của thếp giấy trang tr (Chiyogami no haru), Chn uống tr của lnh cha (Tonosama no chawan).

Năm truyện gạch dưới l cc truyện tuyển chọn từ bốn thể loại ni trn để dịch lần ny nhằm chứng minh diễn biến trong qu trnh sng tc của Ogawa Mimei.

 

ĐM TRĂNG V KNH ĐEO MẮT

(TSUKIYO TO MEGANE)

Dạo ấy, trong thnh phố cũng như ngoi cnh đồng, mu xanh của l đang phủ ln khắp nơi.

Đ l một đm trăng thanh m ả. C một b lo sống ở một vng yn tĩnh nằm xa phố x nhưng b chỉ c một mnh v đang ngồi bn song cửa khu v.

nh sng của ngọn đn chiếu chung quanh b một cch bnh lặng. Giờ đy tuổi đ cao nn mắt yếu, b khng cn luồn chỉ vo trn kim một cch dễ dng nữa, bao lần phải gh mắt st bn ngọn đn để nhn cho kỹ khi đưa những đầu ngn tay nhăn nheo ln se sợi chỉ.

nh trăng chiếu một mu xanh nhn nhạt ln trn cảnh vật. Những khm cy, mi nh, ngọn đồi đều như chm trong một ln nước ấm p. Cứ như thế, b lo vừa lm việc, vừa mơ mng nhớ lại thời son trẻ của mnh vừa nghĩ đến họ hng thn thch cũng như đứa chu gọi bằng b nay đang sống ở một miền xa.

Chung quanh b, mọi vật đều yn tĩnh, chỉ c m thanh tch tắc tch tắc đều đặn của chiếc đồng hồ bo thức đặt trn mặt kệ. Đi khi, từ những con đường tấp nập trong thnh phố vọng lại m thanh như tiếng ai rao hng hay tiếng xe lửa chạy xnh xịch...

Giờ đy b lo đang ngồi một cch bnh thản như người trong chim bao, đầu c lờ mờ khng thể nhớ ra mnh đang sống ở đu v đang lm g.

Th vừa lc đ, ngoi cnh cửa c tiếng g lộc cộc. B lo, tai đ lng, mới lắng nghe xem tiếng động ấy đến từ đu. Giờ ny lm g c ai đến thăm nhỉ? Chắc chỉ l tiếng gi m thi v gi đu c nh, cứ thế m băng qua đồng rộng, băng qua thnh phố.

B nghĩ đến đấy th lần ny, ngay bn dưới cnh cửa sổ, lại c tiếng chn người nhẹ nhng. Khc với mọi lần, b lo chăm ch xem c ai khng. Bỗng c tiếng gọi:

-Cụ ơi, cụ !

Lc đầu, b lo ngỡ mnh đ nghe lầm.Thế rồi, khi nghe tiếng ấy thm lần nữa, b mới ngưng tay lm việc.

-Cụ ơi! Mở cửa sổ hộ cho.

B lo mới nghĩ rằng phải c ai đ đang gọi nn đứng dậy v mở cnh cửa sổ.

Bn ngoi nh sng trắng xanh của vầng trăng chiếu ln như giữa ban ngy.

Bn dưới cnh cửa sổ c một người đn ng dng dấp nhỏ b đang đứng. Người đ đang ngẩng đầu ln, mắt đeo knh đen v c ru.B lo mới hỏi:

-Ti khng quen ng. Thế ng l ai vậy?

B lo nhn khun mặt của người đn ng khng quen biết v thầm nghĩ c thể ng ta đi lầm nh cũng nn. Người đn ng mới giải thch:

-Thưa cụ, ti l người bn knh rong, c mang theo đy đủ loại knh.Tuy mới đến thnh phố ny lần đầu nhưng thấy nơi đy thực l xinh xắn. Đm nay, thấy trăng lại đẹp nữa nn mới đi một vng để bn knh đấy ạ.

B lo thấy mnh mới đy gặp phải kh khăn v mắt đ mờ nn khng luồn được chỉ cho đng lỗ kim nn mới hỏi thăm:

-Thế th ng c ci knh no hợp với mắt ti, gip ti nhn cho r hay khng?

Người đn ng bn mở nắp ci hộp lớn đeo trn tay v tm trong đ một cặp knh hợp với đi hỏi của b lo.Cuối cng ng ta lấy ra một cắp knh lớn gọng đồi mồi v trao cho b lo, lc ấy đang th mặt qua cửa sổ. Người đn ng ni:

-Với cặp mặt knh ny, ti xin bảo đảm l cụ nhn ci g cũng r.

Mặt đất bn dưới cnh cửa sổ nơi người đn ng đang đứng, hoa cỏ đủ mu từ trắng, hồng cho đến xanh đang đua nở, hương thơm ngo ngạt, như tắm mnh dưới nh sng của vầng trăng.

B lo bn đeo thử đi knh vo.Thế rồi b thử nhn những con số trn mặt đồng hồ bo thức v những ging chữ in trn cuốn lịch v thấy rằng tất cả đều r mồn một. N lm cho b tưởng chừng rằng mắt mnh thấy r rng như thể hồi cn l một thiếu nữ nghĩa l mấy mươi năm về trước.

B lo hết sức mừng rỡ.

-Được lắm, ng cho ti xin cặp knh ny.

Ni xong b bn mua ngay cặp knh ấy.

Sau khi b lo đ trả tiền, người đn ng mang knh đen v c bộ ru kia bn bỏ đi mất. Khi người đn ng đ khuất dạng, trong bầu khng kh của đm thanh, chỉ cn đm cỏ hoa vẫn tỏa hương như trước.

B lo đng cnh cửa sổ lại, trở về ngồi ở chỗ cũ v lần ny b đ luồn được sợi chỉ vo lỗ kim một cch dễ dng.B lo hết mang knh vo rồi gỡ knh ra chẳng khc no một đứa trẻ con trước một mn vật lạ, cứ thử tới thử lui. Thm một điều nữa l xưa nay b chưa từng đeo mắt knh bao giờ nay bất chợt đeo ln nn mọi vật chung quanh đều đổi khc.

Lu lu, b lo lại tho cặp knh đang đeo ra. B đặt n ln trn kệ bn cạnh ci đồng hồ bo thức. Nghĩ rằng trời đ khuya rồi phải đi ngả lưng nn mới thu dọn cng việc đang lm.

Lc ấy, bn ngoi cnh cửa, chợt c tiếng đập cửa của một ai đ. B lo lại lắng tai nghe.

-Đm nay sao lạ thật. C người no nữa đy nhỉ? Khuya khoắt như thế ny ...

B lo ku ln như thế v nhn kim đồng hồ. Bn ngoi tuy trăng kia vẫn tỏ nhưng giờ giấc th phải khuya lắm.

B lo đứng dậy v tiến đến chỗ cửa ra vo. B nghe c tiếng g tốc tốc nhẹ nhng v dễ thương vo cửa của một bn tay b nhỏ no đ.

B nhủ thầm Đến chi vo lc khuya khoắt như thế ny... v mở cửa xem c ai. Th bỗng thấy một c b xinh xắn, khoảng 12, 13 tuổi, đang đứng đ m đi mắt lại rưng rưng. B lo nghi ngại đặt cu hỏi:

-Ti khng biết chu l con nh ai nhưng sao giữa đm hm thế ny lại tm đến đy vậy?

C gi trẻ xinh đẹp với mi tc bung lơi mới trả lời:

-Thưa b, chu l người lm cng cho một xưởng chế nước hoa trong thnh phố. Mỗi ngy chu phải lấy tinh dầu từ những đa hoa trắng v cho vo bnh. V thế, mỗi đm, chu đều về nh muộn. Hm nay đi lm ra, nhn thấy trăng đẹp qu nn cứ lửng thửng dạo chơi, bất đồ vấp phải hn đ nn ngn tay bị thương. Chu đau qu, đau đến nỗi nhịn khng được nữa. Mu chảy mi khng thấy cầm. Đi đến nh no họ đều đng cửa đi ngủ cả rồi. Nhn qua đy mới thấy l b hy cn thức. Chu biết b l người hiền hậu, dịu dng v hay gip đỡ cho nn mới dm v php g cửa nh b.

B lo đ c cảm tưởng như cả người c b như được ướp trong mi thơm của nước hoa nhưng lc đang nghe cu chuyện th thấy ln hương ấy như bừng ln xng vo mũi mnh.

B lo mới đặt cu hỏi:

-Ra l chu đ từng biết ti rồi?

C gi bn đp:

-Chu đ nhiều lượt đi ngang qua nh v thấy b đang khu v cạnh cửa sổ nn mới biết về b đấy!

-i chao, chu ngoan qu. Ny, đưa cho ti xem ngn tay chu bị thương đi no. Ti sẽ kiếm thuốc xức cho.

B lo ni như vậy xong bn đưa c b đến bn cạnh ngọn đn dầu. C b bn cha ngn tay xinh xắn cho b lo xem. Mu chảy đỏ ướt cả ln da trắng trẻo.

-, tội nghiệp chưa! Vấp phải đ xước cả da rồi nhỉ?

B lo thầm th trong miệng nhưng v mắt đ mờ nn khng biết mu đ ứa ra từ chỗ no.

-Cặp knh hồi ny nằm đu vậy, ta?

B lo tm trn ci kệ. Thấy n nằm bn cạnh ci đồng hồ bo thức nn vội vng đeo n ln v định xem xt viết thương của thiếu nữ.

C knh rồi, b lo mới định nhn cho kỹ khun mặt của thiếu nữ xinh đẹp hng ngy vẫn đi ngang trước nh mnh. Thế nhưng lc ấy, b khng khỏi kinh ngạc bởi v trước mặt b khng phải l một c con gi nhưng l một cnh bướm non. B chợt nhớ lại cu chuyện ngy xưa kể rằng vo một đm trăng thanh như hm nay, c con bướm ha thn thnh thiếu nữ v đến viếng ngi nh no hy cn thức giấc giữa đm khuya. V con bướm nhỏ ấy cũng bị thương ở chn.

-Ny chu ngoan, vo trong ny với b no!.

B lo dịu dng ni với thiếu nữ như vậy. Thế rồi b đứng dậy, tiến về cnh cửa sau mở ra một khu vườn hoa v đi vng vng bn trong. Thiếu nữ cứ lẳng lặng bước đằng sau b lo.

Trong vườn, đủ loại đủ giống hoa đang thời nởrộ. Ban ngy, bướm ong tụ tập bn nhau, ồn o no nhiệt. Thế nhưng giờ đy, chng đều ngủ yn dưới đm l v thấy như đang nằm mộng. Tất cả hon ton yn tĩnh. Chỉ c nh sng xanh bạc tựa nước của vầng trăng l đang chảy trn trề. Trn hng ro đằng kia, những đa hoa hồng bạch nở xum xu, chen lấn nhau, trng như một đống tuyết.

-Con b kia n đi đu rồi nhỉ?

B lo chợt đứng khựng lại v ngoy đầu nhn. Khng biết tự lc no, c con gi đang đi theo b đ biến mất m b khng nghe được một tiếng chn bước. Chẳng cn thấy hnh bng c ta đu nữa.

-Thi, tất cả hy ngủ yn đi nh. Cn b, b cũng phải đi nằm đy.

B lo ni như vậy rồi đi vo trong nh.

Đm hm ấy thật l một đm trăng đẹp.

 

 

 

 

 

NGỌN NẾN ĐỎ V NNG TIN C

(AKAI RSOKU TO NINGYO)

Một

Những nng tin c khng chỉ sống ở vng biển Nam. Cc nng cn ở cả trn Bắc Hải.

Biển miền Bắc mu xanh l cy. Đi khi c một nng tin c leo ln ngồi nghỉ trn k đ v đưa mắt ngắm phong cảnh.

nh trăng lọt qua khe những chm my buồn b chiếu ln trn mặt sng. Nhn chung quanh nng chỉ thấy nơi đu cũng l một vng sng vỗ mnh mang.

Nng tin c nghĩ thầm i chao cảnh sắc ở đy sao m buồn thảm qu. Nng thấy thn thể của mnh no c khc chi con người. Tuy sống với c ở dưới đy biển su nhưng nếu đem so snh với bầy c v những những loi th vật tnh tnh th bạo th c lẽ tm hồn v thn thể của mnh phải gần gũi với loi người hơn. Vậy m khng biểu v cớ g mnh cứ phải sống với lũ c v cc loi th ở một nơi lạnh lẽo, tối tăm v hoang vắng ngay giữa lng biển cả như thế ny.

Qua những năm thng di dằng dặc, nng tin c khng c lấy một người bạn để m tr chuyện v bao giờ cũng mơ về một mặt biển đầy nh sng. Khi nghĩ đến cuộc sống mnh đ trải qua cho đến by giờ, nng buồn khng biết để đu cho hết. Rồi vo những đm c trăng, thế no nng cũng trồi ln mặt nước, đến nghỉ trn ghềnh đ v thường thả hồn chm vo mộng tưởng.

-Nơi con người sinh sống, chắc phố phường đẹp lắm. Mnh nghe ni loi người c nhn tnh nn lng dạ dễ thương hơn loi c v cc giống th. Nng tin c nghĩ rằng nhn ngư như chng mnh tuy sống với lũ c v cc giống th nhưng lại gần gũi với loi người hơn nn c lẽ sẽ chung đụng được với con người.

Nng tin c ấy lại l một người đn b đang mang thai...Nng nghĩ bọn chng mnh đ sống biết bao năm di ở miền biển Bắc xanh tối, lạnh lẽo v buồn b, khng c lấy một người tr chuyện nn lun mơ ước c ngy no đến một đất nước sng sủa v nhộn nhịp. t nhất, mnh khng muốn cho đứa trẻ sắp cho đời sau ny phải sống buồn khổ v chẳng biết trng cậy vo ai.

Tuy lc đ phải rời xa con để sống một mnh dưới biển l điều khiến nng buồn khổ nhưng nng lại nghĩ d con mnh ở đu th ở, miễn n c cuộc đời hạnh phc l nng khng mong mỏi g hơn.

Mnh nghe ni loi người l giống đng yu nhất trn đời. Hơn thế, họ khng hề bắt nạt những giống vật dễ thương hay thiếu nơi nương tựa, lại nghe rằng một khi họ đ cam kết điều g với ai, họ khng bao giờ nuốt lời. May thay, mặt my của nhn ngư chng mnh lại giống họ, hơn nữa, kể từ nửa thn người trở ln th hon ton khng khc. Cứ xem việc chng mnh c thể sống chung với đm c v th vật th lẽ no khng thể sống chung với loi người! Một khi được họ ra tay cứu vớt v nui dạy th chắc chắn sau đ, họ sẽ khng thể no bị vứt bỏ đu nhỉ!

Nng tin c suy nghĩ như vậy.

Bề g, nng chỉ mong sao cho con của mnh sẽ được nui dạy v lớn ln trong một thnh phố đẹp đẽ, tươi sng nn định ln cạn m sinh đẻ. Nếu thế th nng sẽ khng cn cơ hội nhn lại mặt của đứa con mnh nữa. D vậy, con của nng sẽ c cơ hội gia nhập cộng đồng loi người v được sống một cuộc đời hạnh phc.

Pha xa xa bn kia bờ nng tin c nhn thấy được hn ni nhỏ nằm ven biển, nơi m nh lửa leo lt của ngi đền Thần Đạo thấp thong trn mặt sng. Một hm, v muốn tm địa điểm để sinh con, nng tin c đ bơi qua vng biển lạnh lẽo v tối tăm đ để tiếp cận với đất liền.

Hai

Bn bờ biển c một thnh phố nhỏ. Thnh phố đ vốn nhiều hng qun nhưng bn dưới hn tiểu sơn nơi dựng đền thần th chỉ c một ci qun ngho nn chuyn bn nến.

Gia đnh trng coi qun ấy l một cặp vợ chồng gi. ng chồng l người lm nến để b vợ đứng bn. Dn trong phố cũng như những người dn chi quanh vng, mỗi khi đi viếng đền thần, đều gh qun ny mua nến rồi mới leo ln ni.

Trn ngọn ni, tng mọc dy. Đền thần nằm giữa những khm tng. Ngy cũng như đm, gi từ ngoi khơi thổi về, lướt qua những ngọn tng nghe như l những tiếng go. Thế rồi cứ vo buổi chiều, nh lửa của những ngọn nến được thắp ln trong đền lại lay động thnh những ci bng lung linh m người ta vẫn nhn thấy được từ ngoi khơi xa.

Cu chuyện sau đy đ xảy ra vo một đm nọ. B lo nhn chồng v ni:

-Vợ chồng mnh sinh sống được cho đến ngy hm nay cũng l nhờ thần linh. Nếu như khng c ngi đền trn ni th ai đi mua nến của mnh. Chng mnh phải xem đ như l ơn phước cc ngi ban cho. Do đ, ti nghĩ rằng mnh phải ln đền đi lễ một lần mới được.

ng lo mới trả lời:

-B mầy ni đng. Phần ti, khng ngy no m ti khng nghĩ về điều đ v vẫn cảm tạ thần linh. Chỉ v bận bịu cng ny việc nọ m chưa c dịp ln ni lễ đền. Vậy th thật vừa vặn. Nếu b c ln ni đi lễ th xin khấn hộ phần ti nữa nh.

B lo hăng hi ra khỏi nh. Buổi tối đ trăng thập đẹp, bn ngoi sng r như ban ngy. Khi đi lễ đền đ xong, b lo bn xuống ni th thấy dưới tảng đ, c một đứa trẻ sơ sinh đang khc.

-Tội nghiệp chưa! Con nh ai bị đem vứt bỏ m sao ai lại đi vứt ở đy. Lạ hơn nữa l nằm trn con đường ta đi thăm đền về nn mới lọt vo mắt ta. Hẳn l ta với chu c duyn nợ chi đy. Nếu lm ngơ khng cứu th sẽ mang tội với thnh thần. Chắc l cc ngi thấy vợ chồng ta hiếm muộn nn gửi gắm cho chng ta đ chăng? Thi để ta về bn với ng nh m tm cch nui nấng vậy.

Trong lng b lo nghĩ như thế nn bế lấy đứa trẻ mang về.

ng lo lc ấy đang đợi vợ. B lo trở về với đứa trẻ trn tay. B nhất nhất trnh by cho ng cớ sự xảy ra. ng mới bảo:

-Đng l thnh thần gửi gắm đứa b ny cho chng ta. Nếu mnh khng nui n kỹ lưỡng sẽ bị cc ngi ging tai họa đấy.

Thế rồi hai ng b lo mới nui dưỡng đứa b ấy. Đ l một đứa b gi, thế nhưng thn hnh n th pha bn dưới khng phải l người m l c nn cả ng lẫn b đều nghĩ rằng b gi ny đch thị l giống nhn ngư m họ thường nghe ni đến. ng lo thường ci xuống nhn đứa b ấy v bảo:

-Con b ny khng phải l con ci của loi người ...

B lo tiếp lời:

-Ti cũng nghĩ như ng đấy chứ. Thế nhưng d khng thuộc giống người nhưng đứa b gi ny dễ thương v khu khỉnh qu đi thi, ng nhỉ?

ng lo bn đp:

-B ni ch phải. Đu c g m mnh phải phn biệt. Thnh thần cc ngi đ gửi gắm con b th chng mnh phải nui nấng cho thật chu đo. Chắc chắn khi lớn ln, n sẽ l một c gi ngoan v thng minh cho coi.

Kể từ ngy đ, hai vợ chồng ng lo dồn hết tm lực để nui dạy đứa b. Cng với thời gian, đứa b ngy xưa đ trở thnh một c gi c cặp mắt đen lnh, mi tc v ln da xinh xắn một mu hồng nhạt lại hết sức ngoan hiền.

Ba

Nay đ lớn khn nhưng biết thn thể mnh khng giống người bnh thường nn c gi hay mắc cỡ, thường trnh đưa mặt ra ngoi. Tuy thế, d chỉ mới nhn thấy một lần, ai nấy đều ngạc nhin về sắc đẹp v tnh nết của c. Trong số đ, c những người v muốn xem mặt nn thường lấy cớ mua nến để tm gặp.

ng lo v b lo mới ni:

-Con b nh chng ti nht nht nn khng muốn đưa mặt ra trước mọi người.

Su trong căn nh, ng lo ra sức lm nến khng ngơi nghỉ. Cn c con gi th nghĩ rằng nếu mnh vẻ ln đ những mẩu hnh m mnh tưởng tượng ra th thin hạ sẽ thch lắm v nến bn chạy nn đem chuyện đ đề nghị với ng lo. ng đp nếu thế th tốt lắm,con cứ thử vẽ những bức tranh mnh thch ln đ xem sao.

C gi mới lấy đồ vẽ t mu đỏ ln những ngọn nến trắng cc mẩu hnh no l c, s ốc, no l những loại rong biển.Tuy khng học từ ai nhưng c c khiếu bẩm sinh nn vẽ rất đẹp. Khi nhn thấy những bức ảnh trang tr đ, ng lo khng khỏi ngạc nhin. Bất cứ ai khc nhn thấy cc mẩu vẽ như thế đều mong c được những ngọn nến kia bởi v chng vừa chứa một sức mạnh lạ lng v một vẻ đẹp hiếm c.

ng lo cảm kch, bảo b lo:

-Nhất định l đẹp. Phải l nhn ngư chứ con người lm sao vẽ được kho như thế.

Từ sng đến chiều trước cửa nh, khch hng từ người lớn đến con nt đến hỏi mua: Bn cho ti loại nến c vẽ tranh ấy nh!. Rốt cuộc, loại nến c vẽ tranh được bn hết nhẳn.

Giờ đy lại c thm một chuyện lạ lng nữa. Khng biết tự lc no, c tiếng đồn truyền từ miệng ny qua miệng khc l nếu lấy những ngọn nến c hnh vẽ đ ln cng cho đền thần, đem thắp ln rồi dng chỗ sp chy dở xoa ln người th khi ra biển, d c gặp ngy sng to gi lớn đến thế no đi nữa, thuyền b vẫn khng bị lật p v thn mnh sẽ khng phải chịu những tai nạn như chết đuối.

Dn trong vng kho với nhau:

-Đền trn ni l đền thờ Thần Biển cơ m! Nếu mnh đem cng cho những ngọn nến đẹp th tất nhin Ngi phải hi lng chứ.

Ở cửa hng nến, v nến bn chạy cho nn ng lo cố gắng chế nến từ sng đến chiều. Bn cạnh ng, c con gi d c đau tay cũng phải rng nhịn để vẽ những mẩu hnh trang tr mu đỏ ln trn cc ngọn nến.

-Hai ng b biết mnh l giống khc loi m vẫn đm bọc, nui dưỡng. Thật khng thể no qun được cng ơn ấy.

Lắm lc c gi cảm động trước lng tốt của ng lo b lo. Điều đ lm cho đi mắt to đen ly của khng khỏi ươn ướt.

Cu chuyện về họ được truyền đến tận những thn xa. Những người lng chi hay thủy thủ thuyền viễn dương v muốn c trong tay một t sp chy dở của loại nến đ đem xoa ln người, đ cất cng tm đến. Thế rồi, sau khi mua nến xong, họ leo ln đền thần tham bi, chm những ngọn nến ấy ln để cng. Họ đợi cho đến khi ngọn nến ngắn dần rồi đem phần cn lại mang về. Do đ, ngy cũng như đm, trong ngi đền thần trn ni, khng lc no m khng thấy c lửa nến. Đặc biệt l trong đm, từ ngoi biển, c thể nhn thấy nh nến chiếu như một dy đn rất đẹp.

-Vị thần ny thật qu ha!

Đu đu cũng nghe tiếng thin hạ ca ngợi ng thần. Thế rồi, chẳng mấy chốc, danh tiếng của hn ni đ nổi ln như sng cồn.

Chỉ c thần thnh được tn tụng như thế chứ khng một ai c lng nghĩ đến người con gi đ cặm cụi vẽ những mẩu hnh ln những ngọn nến. Tm lại, khng kẻ no thương xt cho số phận của c. Người con gi ấy tỏ ra mệt mỏi, vo những đm trăng, c thường đưa mắt nhn qua khung cửa sổ, vọng về phương Bắc, nơi c mặt biển thương yu với một mu xanh thẩm m khng ngăn được giọt lệ.

Bốn

Một lần kia, c g thương li (1) đến từ một xứ sở ở miền Nam. Sở dĩ hắn tm ln pha Bắc l muốn tm kiếm những thứ của lạ gi hời để đem về Nam bn lại.

Khng hiểu g thương li ấy đ nghe từ ai, hoặc giả c lần bng dng c gi ấy đ lọt vo mắt g hay sao nn biết tỏng ngay rằng nng khng phải loi người m l một nng tin c rất t ai c dịp gặp trn thế gian ny. Do đ, một ngy hắn mới ln tm đến gặp hai ng b lo m khng để cho c gi hay biết. Hắn chịu bỏ ra một mn tiền lớn v đề nghị hai ng b bn c con gi ấy cho mnh.

Lc đầu, hai vợ chồng ng lo kia cho rằng c gi l kẻ được thần thnh ph thc cho, lm sao c thể đem rao bn. Nếu như mnh lm chuyện như thế, chắc chắn sẽ bị thần thnh trừng phạt. G thương li bị từ chối một lần rồi hai lần như thế nhưng vẫn khng sờn lng, cứ vc mặt đến gặp họ. Hắn lại ni lo như thật:

-Xưa nay, nhn ngư vẫn l giống vật bo điềm gở. Nếu khng nhanh tay vứt bỏ n, ng b sẽ gặp hậu hoạn đấy.

Lần ny, hai ng b lo tin theo lời g thương li. Hơn nữa, nhn hắn chịu trả cho một mn tiền lớn, họ bị hơi đồng lm cho tối mắt nn mới ước hẹn sẽ bn c gi nui cho hắn.

G thương li quay về, lng xiết bao mừng rỡ. Hắn định bụng sẽ tm cch đến đem c gi đi cng chng cng tốt.

Khi c gi biết được cu chuyện, phải biết l c kinh ngạc đến dường no. Một c gi hiền lnh, nht nht m nay phải la bỏ cửa nh để bị đưa đến một vng nhiệt đới v xa xi hng mấy trăm dặm đường ở miền Nam, nơi c chưa từng biết. Điều đ lm cho c kinh hi nn mới vừa khc vừa van xin hai ng b lo:

-ng b bắt con lm việc cực đến đu con cũng xin vng nhưng đừng bn con đi mi tận miền Nam xa xi kia.

Thế nhưng lng của hai vợ chồng gi lc ấy giống như bị quỷ m mất rồi, cho d c gi c ni g đi nữa, họ cũng khng để lọt vo tai.

C gi bn đng cửa nằm lỳ trong phng, ra sức t vẽ hnh ảnh ln trn những ngọn nến. Thế nhưng hai vợ chồng gi d c thấy cảnh tượng đ cũng chẳng thương tnh hay tội nghiệp g c cả.

Truyện xảy ra vo một đm trăng sng. Nng con gi vừa ngồi nghe tiếng sng vỗ vừa buồn khổ nghĩ đến nơi m mnh sẽ phải đến. Tiếng sng ngoi khơi xa vọng về, đối với c, n giống như một lời mời gọi. Từ bn song cửa sổ, c đưa mắt di nhn ra bn ngoi. Thế nhưng khng c g ngoi một vầng trăng treo cao, chiếu trn mặt biển xanh, một mu xanh trải đến ngt ngn.

C gi lại ngồi vẽ tiếp nấy bức tranh ln những ngọn nến. Th vừa lc đ, bn ngoi cửa bỗng c tiếng xn xao. Đm nay, g thương li kia đang sửa soạn đến đem c đi. Hắn chở theo xe một ci chuổng thật lớn hnh hộp với chấn song bằng sắt. Ci chuồng ny xưa nay hắn vẫn thường dng để giam cc loại hổ, bo, sư tử.

Như thế, nng tin c hiền lnh ny cũng bị hắn coi l một con qui vật đến từ biển cả v sẽ được xử tr cng một kiểu với hổ, bo, sư tử. Chốc nữa đy, khi nhn ci chuồng ny, chắc hẳn c sẽ hồn xiu phch tn.

Nng tin c khng hề hay biết, đầu vẫn cắm ci để vẽ những bức tranh ln ngọn nến. Vừa lc đ, hai ng b lo bước vo v ra lệnh:

-Thi, đ đến giờ mi phải ln đường!

Thế rồi họ ko c ra ngoi.

V bị ng b lo thi thc nn c gi khng vẽ được những mẫu hnh mong muốn ln mấy ngọn nến cn đang cầm trn tay, thnh ra c đ phải t tất cả đỏ chot.

Như để kỷ niệm nỗi đau thương của mnh, c đ bỏ lại nơi đ hai, ba ngọn nến hon ton t đỏ như vậy.

Năm

Buổi tối hm đ thật m ả. Lc đ, ng lo b lo đ đng cửa đi ngủ.

Đến giữa khuya, bỗng dưng c tiếng ai g cửa nghe cộc cộc.V đ gi nn họ phải lắng tai mới nghe được v tự hỏi người no đy. B lo ln tiếng:

-Ai đ ạ?

Thế nhưng khng một cu trả lời v vẫn c tiếng cộc cộc của ai kia tiếp tục g vo cnh cửa.

B lo bn ngồi dậy rồi đi qua nhn qua khe cửa. B thấy một người đn b trắng trẻo đang đứng đằng trước khung cửa.

Người đn b ấy đến đy l để mua nến. B lo v muốn kiếm được tiền cng nhiều cht no hay cht ấy nn khng hề lm mặt kh khăn.

B mới lấy mấy hộp đựng nến v cho người đn b ấy xem. Lc đ b lo hết sức ngạc nhin khi thấy mi tc đen di của người đn b kia ướt sủng nước, lng lnh dưới nh trăng. Người đn b lựa lấy những ngọn nến đỏ chot ra khỏi hộp v đi mắt cứ nhn vo chng khng rời. Cuối cng, sau khi trả tiền xong xui, nng ta bn mang theo những ngọn nến đỏ ấy ra về.

B lo bn ra chỗ c sng để nhn th thấy số tiền kia khng phải l tiền thật m chỉ l vỏ s vỏ ốc. Thấy mnh bị lừa nn b lo đng đng nổi giận, chạy ra trước nh để tm cho được người đn b kia nhưng khng cn thấy bng dng của nng đu nữa.

Chuyện xảy ra đng vo đm hm ấy. Bầu trời đột ngột biến dạng rồi ging bo nổi ln, một trận bo gần đy chưa từng thấy. N đ xảy ra chnh vo lc g thương li đem nhốt c gi vo trong chuồng, chở trn thuyền để đem về ci nước ở vng biển Nam. Con thuyền ấy vừa ra đến ngoi khơi.

Hai ng b lo run lập c lập cập, ni với nhau:

-Kiểu ging to gi lớn như thế ny chắc khng ti no cứu được chiếc thuyền kia đu.

Cho d đm đ tn, ngoi khơi vẫn đen kịt một mu, cảnh tượng trng thật kinh hong. Tối qua, c khng biết bao nhiu con thuyền đ bị sng gi đnh tan.

Điều đng ngạc nhin l từ đ về sau, cứ khi no những ngọn nến đỏ được thắp ln ở ngi đền trn ni th cho d mấy ngy trước đ trời c tốt bao nhiu, ging bo sẽ tức thời nổi dậy.Thế rồi, những ngọn nến đỏ đ trở thnh một thứ điềm gỡ. Hai vợ chồng ng lo bn nến cho rằng họ đ bị thần thnh trừng phạt nn từ đ bỏ nghề, khng cn bn nến nữa.

Tuy vậy, khng ai biết người no đ đem những ngọn nến đỏ ấy để tiến cng cho đền m lu lu lại thấy chng được thắp ln trn đ. Ngy xưa, người ta nghĩ rằng cứ đem những mẩu sp chy dở dang của những ngọn nến c tranh vẽ m xoa ln thn mnh th khi đi biển sẽ được bnh an v sự nhưng kể từ đy, chỉ cần ai đ nhn thấy ngọn nến đỏ thi, nhất định kẻ ấy sẽ rước lấy tai họa v phải mất mạng trn biển.

Tin đồn như thế lập tức lan ra khắp nơi.Chẳng bao lu sau, khng cn thấy bng ai đi lễ ngi đền trn ni nữa. Nơi tự ngy xưa từng c thần thnh cư ngụ nay chỉ cn l ci động quỷ. Nếu thnh phố khng c một ngi đền linh thing như thế nữa th n chẳng cn g hấp dẫn hay khiến cho thin hạ phải tiếc nuối.

Những người đi biển từ ngoi khơi nhn ln ngọn ni nơi c ngi đền, lng sợ hi. Đm đến, trn mặt biển, d khng duyn cớ g họ cũng bồn chồn lo lắng. Nhn chung quanh chẳng thấy đu l bến bờ, chỉ c những ngọn sng cao như ni. Thế rồi những đợt sng ấy x vo ghềnh đ v vỡ tan thnh bọt trắng. Nhất l lc nh trăng len qua khe hở của ln my để chiếu ln mặt sng, họ lại cng cảm thấy trong người kh ở.

Vo những đm trời đất tối mịt, khng một nh sao m lại c mưa rơi, c kẻ lại thấy những nh nến đỏ bồng bềnh trn ngọn sng, mỗi lc mỗi dng cao v lập le chỉa về hướng ngi đền trn ni.

Chỉ vi năm sau, thnh phố nằm dưới chn ngi đền đ sụp đổ rồi biến mất, khng để lại dấu vết.

(1)  Nguyn văn l Yashi tức những kẻ diễn tr rong v bn hng cho khch trong những ngy lễ hội.

 

 

 

HOA HỒNG DẠI

      (NOBARA)

C một nước lớn nằm cạnh một nước nhỏ hơn n một cht. Lc đ, giữa hai bn khng c chuyện g xảy ra cho nn dn chng sống trong cảnh thanh bnh.

Nơi ấy l một vng bin giới xa kinh đ. Ở đ cả hai nước đều chỉ gửi tới một người lnh để giữ ci bia đ dựng ln như cột mốc đnh dấu bin giới. Người lnh của nước lớn l một ng gi v người lnh của nước nhỏ l một cậu thanh nin.

Hai người đứng canh ở bn phải v bn tri nơi bia đ được dựng ln. Nơi đy chỉ c cảnh ni hoang vu. Hơn nữa, t khi thấy bng khch bộ hnh qua lại.

Lc đầu khi cn chưa quen biết nhau, họ cn c tnh cảm phe ta phe địch cho nn họa hoằn mới hở mi ni chuyện với nhau, Thế nhưng dần d hai bn đ trở thnh thn thiết. Một phần cũng v hai người cảm thấy cuộc sống nơi đy buồn chn nếu v khng ai để chuyện tr. Hơn nữa, ngy xun lại di v đẹp, giờ đy đang lấp lnh chiếu trn đầu.

Cũng vo độ ấy, ở vng bin giới, c một cụm hồng, khng biết do ai trồng, mọc ln xum xu. Từ sng sớm, trn những đa hoa, đn ong mật đ tụ lại v bay lượn bn trn. Tiếng vo ve của chng vọng đến bn tai v ph giấc mơ của hai người lnh lc đ cn đang say ngủ.

-No, dậy đi thi nhỉ! Ong ở đu ko đến nhiều qu.

Hai người cng ni v thức giấc một lượt. Khi đi ra ngoi cửa, họ thấy mặt trời đ sng trưng ln đầu những ngọn cy.

Hai người bn sc miệng bằng dng nước trong veo đổ ra từ k đ. Họ rửa mặt xong rồi đưa mắt nhn nhau.

-, xin cho! Trời hm nay đẹp thật.

-Đng đấy. Trời tốt thật. Khi trời tốt, con người mnh cũng sảng khoi ra.

Tại chỗ, hai người đ đứng v ni với nhau những lời như vậy.Họ cng ngẩng đầu ln ngắm phong cảnh chung quanh.Tuy l cảnh sắc đ thấy mỗi ngy nhưng mỗi lần nhn ngắm, trong lng họ vẫn dậy ln những cảm xc mới mẻ.

Ban đầu, thanh nin khng biết g về cch chơi cờ tướng nhưng được lo gi chỉ dạy cho cho nn vo dạo ny, vo những buổi trưa m ả, hai người mỗi ngy thường rủ nhau đnh cờ.

Ban đầu th lo gi đnh hay hơn, thanh nin thường yếu thế nhưng cng với thời gian, dĩ nhin lo gi cũng phải c bn thua.

Cả lo gi lẫn thanh nin đều l những người tốt. Hai người cũng đều thẳng thắn v thn i. Cho d hai bn c st phạt trn mặt bn cờ nhưng lng th đ mở cửa cho nhau.

-i chao, kiểu ny th tớ thua mất. Cứ phải tiếp tục chạy trốn, r khổ. Nếu l chiến tranh thực sự th tớ khng biết sẽ ra sao!

Lo gi ni như thế v toc miệng cười.

Thanh nin thấy c hy vọng nn vui mừng, mặt my tươi tỉnh. Mắt snh long lanh, cố sức dồn qun Vua bn địch vo thế b.

Trn đầu ngọn cy, bầy chim nhỏ đang ru ra ru rt một bi ca. Những đa hồng trắng lại tỏa hương ngo ngạt.

Ở vng bin giới hai nước đ thật ra cũng c ma đng. Khi trời trở lạnh, lo gi bn nhớ về miền Nam. Đ l nơi con trai v chu nội của lo đang sinh sống.

Lo mới ni:

-Mong sao chng được cho nghỉ việc m về qu.

-Bc m nghỉ th người đến thay thế sẽ l kẻ xa lạ đối với chu. Nếu đ l người hiền hậu, thn i th tốt nhưng nhỡ l người c tưởng phe ta phe địch th khốn. Thi, bc hy chịu kh ở lại thm t lu nữa. Xun sắp đến rồi m!

Cuối cng ma đng đ ra đi v ma xun lại trở về. Cũng vo lc đ, giữa hai nước khng hiểu c vấn đề tranh chấp quyền lợi g v bắt đầu gy nn chiến tranh. V lẽ đ m hai người lnh cho đến nay vẫn sống ha mục nay đ trở thnh kẻ địch của nhau. D thế no đi nữa, chuyện đ vẫn l một điều khng sao hiểu được.

Lo gi mới ni:

-Ny, tớ với cậu từ đy trở thnh kẻ th với nhau rồi đấy nh! Tớ gi cả lụ khụ như thế ny nhưng d sao cũng l một vin thiếu t. Nếu cậu chm được đầu tớ đem dng th hoạn lộ của cậu sẽ thnh thang. Cứ việc giết tớ đi!

Nghe ni thế, thanh nin thất sắc:

-Bc ơi, ăn ni chi kỳ cục vậy. Tại sao bc chu mnh c thể trở thnh kẻ th với nhau được. Kẻ địch của chu phải l ai khc cơ.Hiện nay chiến sự chỉ đang diễn ra ở nơi no đ tt pha Bắc. Chu sẽ xin ln đ chiến đấu.

Thanh nin để lại cu ni như thế rồi bỏ đi mất.

Ở vng bin giới, chỉ cn mỗi lo gi ở lại. Kể từ ngy thanh nin khng cn nơi đ nữa, lo sống những ngy thờ thẩn. Hoa hồng dại nở đầy v đn ong mật đến bay lượn thnh đn ở bn trn từ lc mặt trời ln cho đến khi chiều tối. Giờ đy chiến sự đang xảy ra ở một nơi thật xa xi nn d c lắng tai v di mắt nhn ln khng trung cũng chẳng nghe tiếng sng m cũng chẳng thấy một ngọn khi đen. Kể từ ngy hm đ, lc no lo gi cũng lo lắng cho số phận của thanh nin. V như thế, ngy thng tiếp nhau qua.

Một hm c người lữ khch gh qua vng ny. Lo gi mới hỏi thăm tnh hnh chiến sự. Nghe thế, lữ khch mới cho lo biết l nước nhỏ đ bại trận, binh sĩ của họ đều bị tn st cả. ng ta cn cho biết giờ đy chiến tranh đ kết thc.

Lo gi suy ra nếu thế th thanh nin chết rồi cũng nn. Vừa ưu tư như thế, lo ra ngồi bn tấm bia đ v p mặt xuống đ th khng biết lc no, mắt đ dp lại v lo chm vo trong giấc ngủ. Từ đằng kia bỗng c dấu hiệu một đon người đng đảo đang ko đến. Nhn ln mới biết đ l một ton binh sĩ. Ngoi ra, người chỉ huy đang cưỡi ngựa lại l chng thanh nin ngy no.

Đon qun ấy rất im ắng, khng gy ra một tiếng động. Cuối cng, họ đi lướt ngang qua lo gi. Thanh nin chỉ lặng lẽ ci đầu cho rồi ht lấy ln hương của những đa hoa hồng.

Lo gi định ni ln một lời g th chợt tỉnh giấc. T ra mọi sự đ hon ton xảy ra trong giấc mơ của lo. Chỉ được một thng sau, những đa hồng kia đ tn a cả v ma thu năm ấy, lo gi bn xin hưu tr để trở về Nam.

 

 

THNH PHỐ BUỒN NGỦ

(NEMUI MACHI)

Một

Ti khng biết tn cậu b ấy nn xin tạm gọi cậu l K.

Cậu K. c nhiều dịp đi du lịch trn thế giới. Một hm, cậu đặt chn đến một thnh phố lạ lng. Thnh phố ny c tn l Thnh Phố Buồn Ngủ. Nhn vo mới biết n khng c một cht sinh hoạt no. Hơn nữa, đy l một thnh phố tịch mịch, nơi người ta khng nghe thấy một tiếng động. Cn như nh cửa th tất cả đều cũ kỹ, c những nơi sắp sập đến nơi m khng ai buồn tu bổ. Khng thấy một ngọn khi bốc ln bởi v nơi đy chẳng c cơ xưởng no.

Chỉ thấy một thnh phố trải di, nằm vắt ngang qua một vng đất bằng. Cn tại sao n lại được gọi l Thnh Phố Buồn Ngủ th l do l những người lữ khch khi đi ngang qua đy đều cảm thấy thn thể họ tự nhin mệt mỏi một cch khc thường v sau đ đm ra buồn ngủ. Mỗi ngy c dăm người khch lạ đi xuyn qua thnh phố nhưng khi vừa đặt chn đến nơi đy, họ đều đột nhin cảm thấy người mệt lả v thm được ngủ. Thnh ra c kẻ tm chỗ nằm dưới bng cy, c kẻ ngả lưng xuống một phiến đ trong thnh phố định nghỉ ngơi một đổi nhưng chẳng mấy chốc họ đều đ ngủ vi.

Cuối cng, khi tỉnh giấc, họ thấy mặt trời sắp ngả bng nn tất cả mới hoảng hồn đứng dậy v vội v tiếp tục cuộc hnh trnh. Chẳng biết ai đ kể cho ai nghe nhưng cu chuyện ni trn lan truyền rộng ri lm cho khch bộ hnh đều lo sợ mỗi khi đi ngang thnh phố ny. Họ mới cố chọn một con đường vng d c xa hơn để trnh phải qua nơi đ.

Cậu K. muốn đến xem ci Thnh Phố Buồn Ngủ ấy. Chnh v cậu muốn biết duyn cớ no lm người ta sợ n. Cậu quyết tm sẽ rng nhịn chứ khng thể no để rơi vo cơn buồn ngủ. V lng hiếu kỳ li cuốn, cậu đ nhắm thẳng hướng Thnh Phố Buồn Ngủ m dấn bước.

Hai

Đng vậy, khi đến tận nơi K. mới thấy, y như lời người ta đồn đại, thnh phố ny l một nơi kh ở, khng c lấy một m thanh, ban ngy cũng tịch mịch như giữa ban đm. Chẳng những khng thấy một ngọn khi bốc ln từ nơi no m ngoi ra cũng chẳng c thứ g khc. Nh nh cửa th đng then gi. Cả thnh phố im lm như một thnh phố chết.

Cậu K. mới lần đến cạnh một bức vch bằng đất mu vng đang chực đổ v nhn trộm vo qua khe cửa mục nt. Thế nhưng bn trong hon ton im lặng đến độ chả biết c người cư ngụ hay khng nữa. Thỉnh thoảng chỉ thấy bng một con ch gầy guộc khng biết từ đu đến với dng liu xiu đang đi rong trong thnh phố. K. nghĩ nhất định đy l những con vật m lữ khch đ dẫn theo, nhn v khi đến thnh phố ny, chng bị lạc chủ mới phải lang thang như vậy. Thế nhưng, trong lc đang thm hiểm thnh phố. K. Khng biết tự lc no, cậu bỗng thấy tứ chi mnh bủn rủn.

-Ối chao i, sao m mnh mệt mỏi! Buồn ngủ qu đi thi. Lc ny mnh khng c quyền ngủ, phải cố gắng thức mới được.

Thế nhưng, vừa lc ấy, như bị tim phải một liều thuốc gy m, cả thn hnh cậu ta t liệt dần. Cứ thế ny th chỉ cn một chốc nữa thi l cậu sẽ ngủ mất. Cuối cng, K khng sao nhịn thm được nữa, cậu ng lăn qua bn cạnh, qun hết mọi sự, ngủ vi v cất tiếng ngy r to.

Ba

Khi đang ngủ say sưa, K. bỗng cảm thấy c ai lay lay để đnh thức mnh.

Cậu kinh ngạc, chong dậy v mở mắt ra nhn th mới thấy mn đm đ bung xuống tự hồi no, chung quanh đều nhuộm bằng nh sng xanh lạnh lẽo của vầng trăng.

-Khng hiểu mấy giờ rồi nhỉ? Mnh khng cưỡng nổi, thật l bậy qu. Đ tự hứa d buồn ngủ bao nhiu, cũng phải chống trả kia m!

Cậu cảm thấy v cng n hận nhưng by giờ d c ni chi th cũng đ muộn mng.

K. bn bnh tĩnh nhặt ci mũ mnh đang đnh rơi ln v đội lại trn đầu. Đảo mắt nhn bốn bn, chợt cậu thấy c một lo gi đang đứng cạnh mnh, trn vai mang ci bọc thật lớn.

Nhn lo gi, K. tự hỏi khng biết ng ta c phải l người vừa đnh thức mnh dậy hay chăng. Nhưng khng cht ngại ngng, cậu bước đến gần ng lo. Nhờ c nh trăng, cậu nhn được r hơn: ng ta mặc một bộ đồ Ty cũ kỹ v đi đi giy rch nt. Coi bộ ng ta gi lắm v chm ru bạc đ mọc di.

K. mạnh dạn đặt cu hỏi.

-Cụ l ai vậy ạ?

Nghe hỏi như thế, ng gi mới e d bước về pha cậu v bảo:

-Ta ? Ta l người vừa đnh thức cậu dậy đ! Ta c một điều mong được cậu ra tay gip cho. Thực ra, ta l người đ xy cất nn ci Thnh Phố Buồn Ngủ ny v chnh l chủ nhn của n. Thế nhưng, như cậu thấy đấy, by giờ ta đ cao tuổi. Cho nn ta mới muốn nhờ cậu một việc, chẳng hay cậu c muốn nghe khng?

Lo gi kia đ bắt chuyện với cậu b như vậy.

Nghe lo gi nhờ cậy, K. nghĩ đ l một người con trai th mnh phải nghe thử xem chuyện người ta nhờ l như thế no.

-Nếu lm được điều chi, chu sẽ xin hết sức gip cụ.

K. hứa với lo gi. Nghe thế, ng lo tỏ ra hết sức vui mừng:

-Giờ đy ta mới thấy yn tm.Thế th để ta trnh by cậu nghe cu chuyện nh!. Ta vốn l người đ sống trong thế giới từ lu lắm rồi. Tuy nhin, những giống người mới khng biết từ đu đến đ đoạt lấy lnh thổ của ta.Trn mảnh đất m ta từng lm chủ, họ đ trải ln những con đường sắt, đặt những chiếc tu chạy bằng hơi nước, trồng những trụ điện tn. Cứ theo đ ny, c lẽ chẳng mấy lc sẽ khng cn thấy một bng cy hay một bng hoa nữa.Từ xưa ta vẫn yu vẻ đẹp của ni non, rừng r cũng như những cnh đồng cỏ đầy hoa. Con người ngy nay lm việc khng hề ngừng nghỉ v chẳng thấy mệt mỏi. Chỉ trong một thời gian cực ngắn, địa cầu sẽ biến thnh sa mạc mất thi. Cho nn ta đ tm đến Sa Mạc của sự Mệt Mỏi v bốc thứ ct mệt mỏi ở đ bỏ vo trong bọc. Ci bọc ct ấy ta hiện mang trn lưng đy. Chỉ cần rắc một t ct ny ln bất cứ vật no th đ đủ để cho vật đ trở nn mục nt, st rỉ hoặc mệt nhoi. Ta muốn chia cho cậu một phần ct ta đang mang trong bọc ny v nhờ cậu từ đy đi vng quanh thế giới, rắc những hạt ct ny ở bất cứ nơi no cho ta.

Đ l lời nhờ cậy m lo gi đ gửi đến K.

Bốn

Cậu b đ nhận lời nhờ vả lạ lng của lo gi, mang bọc ct trn vai rồi rong ruổi khắp địa cầu. Một hm, khi cậu đang bước trong vng ni Alps th gặp một nơi phong cảnh đẹp tuyệt, đẹp đến mức khng tả được nn lời. Thế nhưng nơi ấy, trăm dn phu v thợ thuyền đ đến nơi v đang đốn ng những cy cổ thụ đ c tự bao đời, dng mn để đnh sập những tảng đ hng vĩ v sau đ đặt những con đường sắt. Cậu K. mới lấy một cht t ct từ trong bọc rải ln trn đường rầy m đm thợ vừa mới cất cng trải ra.Vừa rải xong th thấy ngay l ci đười rầy bằng sắt mới đy cn sng chi đy giờ đ đổi thnh mu đỏ v han rỉ...

C lần K. bước đi giữa đon người nhộn nhịp trn khu phố bun bn. Cậu thấy một chiếc xe hơi sut nữa đ cn chết một ch b học việc, thế m xe cứ phng đi chứ chẳng chịu ngừng cho. Cậu bn nhanh nhẹn bốc một vốc ct từ trong bọc ra nm trng bnh xe. Vừa nm xong đ thấy chiếc xe kia khng chuyển động được nữa. V như thế, đm đng đ khống chế được tay li v lễ khng cht kh khăn.

Cn như khi đi ngang qua những nơi đang c những cng trnh xy cất, K. nhận thấy người đang lm việc ai nấy đều mệt mỏi, mồ hi mồ k nhễ nhại v cậu thấy tội nghiệp cho họ. Cậu chỉ cần lấy ra một cht xu ct, rắc ln trn thn thể người đốc cng. Tức khắc, người đốc cng ny bị cơn buồn ngủ thi thc:

-Ny, mấy ch. Dừng tay nghỉ cht đi!

Ni xong ng l lấy chiếc mũ của mnh trm ln đầu để che nh sng mặt trời v nằm xuống rồi ngy như sấm.

Khi K. đi tu hỏa, đi tu thủy cũng như đến những cơ xưởng luyện thp, nơi đu cậu cũng tung ct ra cho nn chẳng mấy chốc, ct trong bọc đ vơi hẳn. Cậu bỗng nhớ lại lời dặn d trước đy của lo gi:

-Lc no số ct cạn hết, hy trở lại Thnh Phố Buồn Ngủ nh. Lc đ, cậu sẽ trở thnh hong tử của đất nước ny.

Mong muốn gặp lại lo gi ở đ, K. bn lm một cuộc hnh trnh để quay về Thnh Phố Buồn Ngủ.

Mấy hm sau, cậu đ đặt chn đến nơi. Thế nhưng by giờ, khng cn thấy đu l bng dng những ngi nh một mu tro xm ngy xưa cậu từng thấy trn Thnh Phố Buồn Ngủ nữa. Chẳng những thế, thay vo đ l những ngi nh đồ sộ đang đứng thnh hng bn nhau. Trn bầu trời, khng những chỉ c khi bay cuồn cuộn m cn nghe vọng tiếng động gầm gừ của những nh my luyện thp. Dy điện giăng đầy như mạng nhện cn xe điện th chạy ngang chạy dọc khắp thnh phố.

Nhn quang cảnh như thế hiện ra trước mắt, K. qu đổi ngạc nhin. Cậu khng thể cất ln được một lời no, chỉ biết giương đi mắt thật to, chăm ch nhn v cố gắng thu tất cả hnh ảnh kinh hong ấy vo trong đ để trng chừng.

 

QUN NƯỚC CH TRN ĐƯỜNG ĐO

(TGE NO CHAYA)

Khoảng giữa con đường đo c một qun nước ch. Người từ thnh phố đi đến ngi lng bn kia cũng như cư dn của ngi lng bn kia mỗi khi vượt ngọn đo để ra thnh phố đều gh qun nước ch ấy để nghỉ chn.

Nơi đy chỉ c mỗi một ng lo sinh sống. Tuy l đn ng con trai nhưng ng lo qut dọn qun rất sạch sẽ v tiếp đi khch chu đo. ng chm tr, by bnh tri, cn đối với những ai thch uống rượu th ng chế rượu vo nậm con v sửa soạn t mn nhắm với cc thức sẵn c. B lo, vợ ng, mất đ lu, v kể từ ngy đ, ng vẫn lủi thủi một mnh bun bn nhưng được ci nhiều người thương mến, mỗi khi c dịp đi ngang qun của ng, họ đều gh lại. ng lo lc no cũng tươi cười v tiếp đi khch mọi người khch như nhau. Khch hng thường ku ro:

-ng cụ, ng cụ!

Mỗi khi cng việc nhiều như vậy, ng lo cứ phải xoay vng ci thn thể b nhỏ m chạy lăng xăng, khng c lấy một cht thời giờ để suy nghĩ. Thế nhưng khi chẳng c người khch no, một thn một mnh, ng thường ngồi trước cửa qun, thả hồn theo những tưởng vẩn vơ. Được chẳng mấy lc th mắt đ dp lại v đầu gật ln gật xuống.

Thm nữa, khi tuổi tc cng cao, những khi ngồi một mnh như vậy, d sụp mắt hay mở mắt, lc no ng cũng ở trong trạng thi nửa mộng nửa thực, đầu c chẳng khc g một kẻ uống rượu đang ng ng say.

Mấy lc gần đy, những hm như thế tiếp tục xảy đến với ng lo. Ngoi cửa qun l một ngy ma thu đẹp, trong kh trong vắt, đi khi từ dưới chn đo nghe vọng lại tiếng một chuyến xa lửa đang băng qua. Một nơi no đ trong khu rừng lại c tiếm chim ru rt đến tận bn tai, gần đến nơi tưởng chừng c thể đưa tay ra nắm lấy được.

ng lo lắng tai nghe tiếng xe hỏa cho đến khi n mất hẳn. Cuối cng, sau khi chạy qua ba ni bn kia để đi vng qua pha biển, chiếc xe mới tht một hồi ci ln bầu trời rồi tiếng của n mới nhỏ dần v cuối cng khng cn nghe thấy g nữa.

-Giờ đy, từ cửa sổ toa tu, đ c thể thấy những con sng bạc ở ngoi khơi.

ng lo lm như mnh đang ngồi trn chuyến xe lửa ấy.

C khi ng lại nhớ về mnh hồi cn trẻ, khi vo rừng kiếm củi, c dắt theo đứa con trai nhỏ. Hm đ cha con ngắt được nhiều nấm rừng mới mọc. ng nhớ mi thơm thn thuộc từ đm l mục phủ trn mặt đất lạnh m tưởng chừng n hy cn vương trn đầu mũi. Khi ng về đến nh, b lo, thuở ấy cn mạnh khỏe, đ cho ngay những mn hi được vo nồi canh v nhen lửa.

Tiếng chim vừa mới nghe đy đ khơi dậy trong ng bao kỷ niệm xa xưa.

C hm, ng lo ngồi chm đắm trong huyễn tưởng nửa mộng nửa thực ấy một cch th vị từ buổi sng khi những người dn lng nhn c việc ra tỉnh đi ngang qua nh cho đến buổi chiều khi họ xong việc trở về.

Cảm tưởng m i v thong dong ng đang c từa tựa với tm tnh của những ngọn ni đang by ra trước mắt. Cc đỉnh ni v thung lũng cũng t mu đẹp đẽ cho chng bằng cc sắc từ vng, tm đến hồng. Dưới một bầu trời xanh trong vắt, tất cả lại như thể đắm mnh trong suy tưởng. Rồi sau những ngy đẹp trời nối tiếp nhau, khng phải l khng từng đn ma đng với những cơn bo kinh hong. Lc đ th với hoi niệm về những ngy đầy nh sng từ xun sang h của những ngy đ qua đ lm cho chng qun cả việc in ln người ngững tia nằng yếu v ngắn ngủi. Huống hồ, trong những hm như vậy, khng c bất cứ một ci g c thể xo trộn sự tĩnh lặng của ni v ci lng ng lo.

Tuy vậy, một hm, c người khch trong lng khi nghỉ chn ở qun nước đ rỉ vo tai ng một tin đồn:

-Cụ ơi, ti nghe ni, hm trước, ng hng kẹo khi gh qua đy, đ say b tỉ, c đng khng?

-, ng ấy chỉ hơi lng lng thi v ra về rồi m.

-Ấy thế m bị hồ ly n đa hay sao đấy m nghe ni cả đm ng ta lạc trong rừng.

Lo chủ qun ngạc nhin:

-Hả? Đng l ng bn kẹo ?

-ng ấy tm cch về thnh phố m cứ đi loanh quanh đng c một con đường. Khi tỉnh ra mới thấy mnh đ đnh xong một giấc trong khu rừng ni Ty.

ng lo nhớ l lc đ ng hng kẹo trong người khoan khoi, đ kể cho ng nghe những kỷ niệm thuở thiếu thời của ng ta:

-Hồi nhỏ, ti c lần ti đi lấy nấm ở ngọn ni pha Ty.

Lo chủ qun nhớ lại l ng hng kẹo đ nhn về hướng đ v với một giọng đầy cảm khi, tự hỏi l khng biết c phải hn ni kia hay l một hn ni khc nằm hơi chếch về một bn nữa. V c hơi say nn c thể hai bn chn đ tự nhin đưa ng ta về hướng ấy. Chủ qun đ thuật lại chuyện xảy ra ngy đ cho người dn lng như vậy.

-Ra thế ? C thể đng như lời cụ ni. Chuyện chắc phải xảy ra như vậy chứ bị hồ ly trc kia nọ th by giờ, thứ đ ai m cn tin được nhỉ!

Người dn lng ni như thế rồi cười.

Thế nhưng cu chuyện hồ ly trc kia lại được đồn đại như l một sự thật. Hm sau, c một vin chức ở trong lng (mura no joyaku) đ gh qua qun nước ch, hỏi thăm:

-Ny cụ ạ, chuyện hồ ly trc người lm no động khắp nơi đấy. Thế ở đy, c g xảy ra khng hở cụ?

ng lo nhoẻn miệng cười v ni:

-Thy định ni chuyện ng bn kẹo chứ g?

-Mấy c thn nữ cũng bị lấy mất mấy con c hồi muối họ xch theo trn người.Hnh như c ai bm theo đằng sau rồi giật lấy ci vo.

-Chuyện ny xảy ra hồi no vậy, thy?

-Khoảng hai, ba hm trước đy thi. Theo lời họ th giờ đ trời chưa tối hẳn.

Nghe như thế, trong đầu ng lo hiện ra hnh ảnh một ton hai, ba c gi trẻ vừa đi vừa chuyện tr rm rả khi qua trước qun mnh. Trong số đ c một c trn vai lủng lẳng vi con c hồi muối, thế nhưng mỗi lần c cười nhặt nghẽo, gập cả người th c lại lệch hẳn sang bn tri hay bn phải chẳng khc no con lắc của đồng hồ. ng lo nhớ lại l khi nhn ci cảnh đ, ng đ nghĩ thầm nếu mấy con c khng rơi xuống đu đ ở giữa đường th đ may phước.

Vin chức kia vừa chm lửa mồi thuốc, vừa ni với chủ qun:

-Từ ry, trời sẽ lạnh ra, khi khng tm ra miếng ăn, mấy con chồn ny sẽ cn dở tr g nữa đy?

-Hay l mấy c kia đ đnh rơi c dọc đường?

- hay! Người ta cn thấy được bng mấy cn chồn đang chạy trốn nữa kia m! Như vậy th chuyện đ phải c thực chứ?

Vin chức kia ni với một giọng tin tưởng. Thế rồi ng lại bắt qua một chuyện khc cũng gy ngạc nhin như thế:

-Ny, cụ ạ. Chuyện chồn co th thi, ra sao cũng mặc. C ci ny n, cụ biết sang năm sẽ c đường xe but chạy ngang đy khng?

-Xe but? Thật khng thy?

-Ti vẫn chưa r. Thế nhưng nếu c, số người đi bộ ngang qua trước qun như by giờ chắc sẽ mất đi.

-Hết cn người đi bộ hở, thy nhỉ! Nếu vậy, chuyện bun bn của ti sẽ ra sao đy?

ng lo ni với giọng yếu xu.

-Ở đời, khi những phương tiện mới ra đời, tất sẽ c mặt hay mặt dở. Thế nhưng đy l lc phải động no, cụ phải dng đầu c suy nghĩ.Người ở cc lng ln cận sẽ tới đy nhiều hơn. C thể trạm xe but sẽ được đặt trước cửa qun của cụ. Trường hợp đ th cửa hng của cụ cn lắm khch hơn xưa nữa.

-C thể no như thế khng, thy?

ng lo ci mi tc bạc v đẩy đến trước mặt vin chức một chn nước ch mới rt. Vin chức vừa nng cốc ln miệng vừa bảo:

-Để được như thế, cụ cần lm một cuộc vận động v cng sớm cng tốt!

Nghe thế, ng lo bn ngồi lại nghim chỉnh, hai bn tay kh ho đang đặt ở trn đi xoa vo với nhau. Người vin chức trẻ như đọc được tm tnh của người đối diện, mới đưa mắt nhn thẳng ng lo.

-Chỉ cần cụ đồng thi l ti sẽ thay mặt cụ pht động kiến nghị ny.

Trong bụng ng lo nghĩ chuyện ny thế no cũng gy ra tốn km cho mnh. ng tự hỏi khng biết phải bỏ ra bao nhiu tiền th ước nguyện mới thnh tựu nn cn đang ngần ngại.

-Chuyện ny mới nghe qua th no đ phnđon được đu. Cụ cứ nhẩn nha suy nghĩ cho kỹ.

Dặn d như thế rồi, vin chức trong lng bn ra khỏi qun.

Thế nhưng kể từ ngy hm đ, lng ng lại lại cứ thấp tha thấp thỏm v ci vấn đề vừa mới đặt ra cho mnh.Nỗi lo lắng đ c lẽ v tuổi tc cũng nn. Thế rồi, ng nhớ về người con trai duy nhất của mnh đang sống ở một miền xa v ng bắt đầu suy nghĩ đến việc ku gọi con về sống bn cạnh mnh.

Một hm khch ra về cả v chỉ cn c một mnh, ng lo bn thử viết thơ cho người con trai để ni chuyện đ. Bn kia mới trả lời l ma đng sắp đến v tuyết bắt đầu rơi, nơi bố ở sẽ lạnh. Nơi đy kh hậu lại ấm p, phải chi bố về dưới ny để cho cha con được sống bn nhau. Trong thư cũng viết l hiện nay chng con hy cn chưa con ci, c thể dnh nhiều thời giờ chăm sc cho bố. C lẽ anh con trai của ng lo đ viết thư ny ở hng xưỡng vo giờ nghĩ nn dng giấy c in địa chỉ của hng. ng lo nhn những dng chữ thấm tha tnh phụ tử m sung sướng tiếp nhận bức thư v cất n vo trong ngăn ko ở dưới ci trang thờ Phật trong nh. Đy cũng l chỗ thờ người vợ đ bao nằm cng mnh lao khổ v cũng l b mẹ hiền của đứa con trai, ngy nay c lẽ đang c mặt nơi đy v chăm ch nhn mnh.ng lo bn thay nước cho bnh cắm hoa v ging ln một tiếng chung con rồi knh cẩn chắp hai tay khấn khứa.

Vừa lc đ, c bng ai đang bước vo qun:

-Mấy lc ny, trời tối mau qu hở cụ?

Người vừa ni vừa đi vo bn trong l một bc nh nng đ luống tuổi. ng lo chủ qun thn mật cho đn:

-Cậu mới từ ngoi tỉnh về đấy ?

ng lo nh nng gh đến bn cạnh chủ qun rồi ngồi xuống. ng chm lửa vo ống điếu kiểu xưa của mnh từ hộp than cời (hibachi) đang chy m chủ qun vừa đẩy đến.

Hai ng l bạn b từ thuở ngồi trn ghế trường tiểu học. Ngoi họ ra hy cn c bao nhiu bạn b thn tnh khc nhưng kẻ th đ chết, người bỏ xm lng ra đi nn đến tuổi ny m cn c thể đi lại v tm sự, giải by đủ mọi điều với nhau th chỉ vỏn vẹn c hai người.

-Hm một bnh nghe?

-Chnh v chờ n m tớ đ phải nhịn thm ny giờ ngoi tỉnh.

Nghe ni thế, ng lo chủ qun b tiến đến bn l, đốt nắm l tng ln v đun ci bnh sắt đang treo bn trn, rồi ni với một giọng trầm buồn:

-Họ ni sang năm sẽ c đường xe but chạy ngang đy. Hồi ny c vin chức trong lng đến cho hay l phải mau mau mở cuộc vận động để họ đặt trạm đằng trước qun mnh. Chắc cậu cũng biết tớ mỗi ngy một gi, cứ định bụng tốt hơn l mnh nn trở về ở với đứa con trai...

Lo nng luống tuổi cũng ci mặt, nhn nh lửa chy ln v thả cho ln khi xanh bay lảng đảng. Nghe bạn ni xong, ng ta an ủi:

-Bề g, cậu chỉ một cha một con, việc dọn về ở chung chỉ giản dị thi. Thế nhưng tớ cũng thng cảm cho nỗi lng của cậu khi phải rời bỏ nơi cha sinh mẹ đẻ m cậu đ quen sống từ bấy lu nay. Giải php no cũng tốt nhưng phải ln kế hoạch cho kỹ rồi lm theo thch mới được. Cn việc đường xe but đi ngang khiến cho việc bun bn ế ẩm khng đng để lo đu. Khch đi but l ai th ta đ r. Những người mỗi ngy phải mang theo nhiều hng ha đi ra đi vo thnh phố sẽ khng sử dụng xe but. Hơn nữa, vo những hm tuyết đổ, xe cộ d c muốn chạy chưa chắc đ chạy được. Ở vng ny, vo ma đng, dn chng phần nhiều lại thch nghỉ ngơi. Cậu lo lm g việc chưa xảy ra cho mệt! Cứ để mặc xc, họ muốn đặt trạm but ở đu cũng được. Vả lại, d g đi nữa, cậu chỉ c một thn một mnh, lm g m bọn tớ lại lo cho cậu khng xuể.

-Rượu hm cỡ ny đủ nng chưa?

Lo nng tiếp lấy chung rượu chủ qun vừa trao v đưa ln mi, đầu hơi nghing qua một bn.

-Muốn hm thm cht nữa ?

-Khng. Vừa đủ nng đấy.C điều tớ hơi tiếc l cậu khng theo nổi tớ chứ bao nhiu tớ cũng dm uống với cậu.

-Vậy ? Thế th cậu cứ thoải mi uống cho. Nhỡ tớ c say cũng vui thi m!

Hai người vừa ni chuyện thn tnh, vừa nhn về hướng ni v ngắm vạt nắng tn của buổi chiều lọt đang qua ci vch giấy để ngỏ.

Ngy hm sau, thời tiết đột ngột biến đổi.Từ tảng sng đ c cơn ging ko qua vng nn giữa ban ngy m chẳng thấy bng khch đi đường lai vng. ng lo đnh đng cửa qun nghỉ sớm.

Bn ngoi bầu trời hy cn cht nh sng nhưng trong nh, khi thắp đn ln, đ im ắng như giữa đm khuya. Vo lc đ lại c tiếng g cửa lộc cộc.

Ban đầu, chủ qun ngỡ l tiếng gi nhưng m thanh lộc cộc ấy vẫn tiếp tục nn ng mới nghĩ rằng chắc c ai đang ở bn ngoi.

Bất chợt ba ci tin đồn về chồn co lại hiện ra trong đầu nn ng lo cẩn thận tiến về pha cửa v lớn tiếng hỏi từ bn trong:

-Ai c cần chi vậy ạ?

-Chu khng biết l giờ ny qun đng cửa. Xin cảm phiền.

Đ l một giọng nữ dịu dng nhưng ng lo lại cng thấy lm lạ, mới he h cnh cửa nhn trộm người lạ.

ng mới thấy đấy l một phụ nữ trẻ đang dắt theo đứa con trai nhỏ. Nhn dng dấp th c ta c vẻ như người đi đường xa.

-Ti đng cửa sớm v tưởng giờ ny khng cn ai.

Người phụ nữ ấy ni:

-Chu xin lỗi. Nếu cụ c củ khoai lang hay quả hồng, thứ g ăn được...

-C chứ!

Ni xong, ng lo mở hẳn cửa ra.

-Thi, vo trong ny nghỉ chn một cht. Thế c đi về hướng no vậy?

ng hỏi thăm.

-Chu định đi về ngi lng ở cạnh đy nhưng v xe hỏa đến nơi qu muộn. Với lại chu chưa từng đặt chn tới vng ny nn cứ loanh quanh hỏi đường, hết người ny đến người nọ.Thằng b nh chu đi khng muốn nổi nữa, chu phải hứa mua cho qu ny qu nọ để n ln tinh thần.

ng lo bn vo trong v đem ra một một ci khay c khoai v quả hồng rồi trao cho người đn b.Ngoi ra, ng cũng di ring vo hai bn tay đứa b một vốc hạt dẻ mới luộc v ni:

-Vất vả qu nhỉ. Từ đy mẹ con c chỉ cn phải chịu kh một cht nữa nhưng đoạn đường ny th tốt. Nn lợi dụng lc trời cn sng m đi.

ng lo dặn d như thế m lng thầm nghĩ phải chăng hai người ny l vợ con của một thanh nin no đ trong lng đ lập gia đnh nơi xứ người.

-Chu cảm ơn cụ thật nhiều.

Người đn b cho ng lo xong bn nắm tay đứa con dắt đi trn con đường lộng gi trong nh nắng yếu ớt của buổi chiều rồi khuất dạng. ng lo đứng tựa cửa nhn theo một lc như đưa tiễn v nhớ lại rằng c vợ con trai mnh cũng xuất thn từ ngi lng đ.

-Thế no mai mốt, chng n cũng phải đi thăm nhau như c kia thi.

Nếu như lc ấy m c được đường xe but chạy từ tỉnh về lng th hẳn l tiện lợi. Nghĩ đến đ, trong đầu ng lo, bao nhiu lo u về chuyện lm ăn bun bn, lợi lộc v tổn thất của c nhn mnh bỗng biến đi đu mất như những chiếc l rụng bị cơn gi cuốn. Nơi ng lc ấy chỉ cn mỗi niềm vui l mnh sẽ được nhn thấy một cuộc đời tươi sng hơn v lng mong mỏi sao cho hạnh phc đến với mọi nh.

Dịch xong ngy 19 thng 2 năm 2018 (NNT)

Tư liệu tham khảo:

-Ogawa Mimei, Ogawa Mimei Dwashuu, 1951, do nh xuất bản Shinch Bunko, Tokyo, xuất bản. Tuyển tập khổ bỏ ti ny gồm 25 truyện nhi đồng, sng tc của Ogawa Mimei với lời bạt của Tsubota Jji.