|
Nói
Dóc Chuyện La Ve
(Phan
Văn Song / Nam Kỳ Lục Tỉnh)
Đă từ
lâu rồi anh chị em bạn bè khi gặp tôi, sau khi
biết tôi đă từng làm việc tại hăng BGI,
Sàig̣n, tức là hảng Brasseries, Glacières d’Indochine, công
ty chủ nhà máy nấu La De ở Chợ lớn,
cạnh sân vận động Cộng Ḥa, đều
yêu cầu tôi phải viết về La De, kể
những giai thoại về La De.

Câu chuyện
thường được mọi người
nhớ về La De, thường hỏi tôi, là
chuyện chai La De lớn đặc biệt gọi là
La De Trái Thơm. Theo lời đồn, trong mỗi
thùng 6 chai chỉ có một chai Trái Thơm, giá
đặc biệt và cũng là quà tặng đặc
biệt mỗi khi có khách quư. Ai đă được
uống La De Trái Thơm đều khen là ngon
đặc biệt, và khen ngon hơn chai La De
thường. Thiệt t́nh mà nói là La De Trái Thơm, La De
thường, La De Quân tiếp Vụ cũng là một
thứ, vô chai có h́nh trái thơm th́ nó Trái Thơm, vô chai
thường th́ nó là La De thường, gặp chai Quân
tiếp Vụ th́ nó biến thành La De Quân tiếp
Vụ. Hăng BGI lúc ấy chỉ có nấu hai loại La
De thôi :
1) La De
thường, vào chai lớn (dung tích 66) thường
gọi La De Con Cọp v́ chai có cái đầu con cọp
màu vàng và để nhăn hiệu Bière Larue, và

2) La De 33,
nấu thơm hơn, độ rượu nhiều
hơn, vị uống đậm đà hơn, vô chai
nhỏ (dung tích 33), tên thường gọi là Bia Băm
Ba, nhăn hiệu là Bière 33 Export.

Vậy mà có
người khen chê cho La De Trái thơm là ngon nhứt,
xong đến La De Con Cọp và hạng chót là La De Quân
tiếp Vụ. QTV dỡ nhứt v́ là cho Quân
đội uống. Chẳng qua là cái mă ở ngoài
cả. Thế mới biết ở đời chỉ
trọng cái bề ngoài. Quư vị nghĩ coi nấu 2
loại Bia đă tóe phở, học x́ dầu hơi
đâu, BGI đâu có quởn nấu ba bốn loại
c̣n vô chai vô cộ, đổi kíp đổi
người. Phức tạp lắm. Nội cách
đổi vơ chai cho hạp với rượu cũng
đủ hao tiền. Nhưng cắt nghĩa hổng
ai tin. Ông Cụ Bà Cụ tui, hể khi tui đến nhà
chơi, chẳng may lấy La De Quân Tiếp Vụ
uống, v́ ổng có hàng QTV do mấy chú em tui đem
về, th́ bà bảo : “Nhà hết La De để mẹ
đưa tiền chú Thanh, chú Thanh là anh tài xế phục
vụ ông cụ đi mua La De về cho con uống
chứ uống chi đồ QTV dỡ lắm,
để các em của con lính tráng nó uống, nó quen
rồi.”. Tôi có trả lời cắt nghĩa cho bà
hiểu là chỉ có một thứ bả không tin.
Thiệt “Bụt nhà hổng thiên” !.
Câu chuyện La De Trái
thơm.
Lúc ấy là năm 1973, tôi làm
chánh sở Tiếp thị (Chef du Service Marketing), coi luôn
phần quảng cáo. Để hà tiện tiền làm
nhăn ở Pháp, tôi sử dụng văn pḥng quảng cáo
của hảng, tôi nghĩ anh họa sĩ văn pḥng
quảng cáo (chuyên vẽ những fond cho các xe của
hảng rồi các anh thợ sơn đồ chép
lại) đủ tài nghệ chép lại cái nhăn
đặt ở Pháp. Và tôi nhờ anh họa sĩ
vẽ lại cái nhăn. Trên nhăn cái đầu con cọp
vàng ở giữa hai bên có hai tràng hoa houblons, là loại
hoa dùng để thêm cái vị nhẫn đắng vào
bia. Nấu bia ngon dỡ là do cái tài thêm ít hoa houblon,
cũng như gia vị ngũ vị hương trong
nghề bếp núc Việt Nam ta vậy.
Nhăn vẽ xong đại khái
cũng tạm ổn, v́ anh họa sĩ nhà chưa bao
giờ nh́n thấy hoa houblon, nên đinh ninh thấy hoa
houblon giống trái thơm, cho là Trái thơm, và vẽ giống
trái thơm. Các ông giám đốc Tây cũng ba chớp
ba nháng, kể cả anh chánh sở trách nhiệm là tui,
cũng thế.
V́ thiệt
t́nh mà nói th́ có ông nội nào thấy hoa houblon
tươi đâu ? Biết là houblon nhưng chỉ nh́n
thấy hoa dưới dạng khô. C̣n các anh kỹ
sư nhà máy, các anh nấu rượu (brasseurs – đây
là một cái nghề riêng) dân La De thiệt, th́ ở nhà
máy. Bọn quyết định là dân Văn pḥng, dân làm
Marketing quyết định mọi việc, bổn
phận các anh kỹ sư là sản xuất, chỉ
sao làm đúng vậy thôi. Quư vị thấy không, không
phải chỉ có trong quân đội mới có cảnh
lính văn pḥng và lính chiến trường. Nhăn ô kê,
gởi đi làm décalques đưa qua Công ty Thủy tinh
Việtnam, (Khánh hội) dán vào chai : 100 ngàn chai mới.

Khi đưa
vào nhà máy Chợlớn, các lăo kỹ sư cười
vỡ bụng, “hoa houblon sao giống trái thơm
thế nầy”. Nhưng đă nói các quan văn phóng là
chánh mà, nên quyết định, cứ trộn chai
mới vào với đám chai cũ, lẫn lộn
chả ai biết ǵ đâu, người ta uống La De
có ai thèm nh́n nhăn đâu. Chẳng lẽ vất bỏ
100 ngàn chai hay sao ? Vài ông giám đốc c̣n thày lay
dạy đời “Dân Việtnam không biết uống
bia, uống quá lạnh, nhiều khi c̣n để
đông đặc lại (bia đặc), c̣n thêm
nước đá, ngon lành ǵ, v́ vậy trái thơm hay
hoa houblon có ai biết chi mô mà ngại ngùng, a – lê ta
cứ thế mà làm”. Chàng chánh sở biết thân, im
miệng thinh thích, ngậm miệng ăn tiền,
phải bảo vệ danh dự anh họa sĩ nhà và
danh phong Marketing, dù sao cũng… quê rồi.
Nhưng không ai lường
được cái tài doanh nhơn của người
Hoa, của con buôn. Các chú Chệt nhà ḿnh ở hăng
(rất nhiều nhơn viên người Việt
gốc Hoa, buôn bán ở Sàig̣n phải biết “cỏn
Tung Hỏa”, chẳng những biết nói “Quảng
Đông Ngữ” mà cũng phải vài tiếng “Tiều
châu ngữ” nữa cũng phải “Kít tèo” hay “Mai xín
xắn bù chằn ếch” cho giống người ta,
nói tóm lại con buôn giới thương mại
phần đông là người gốc Hoa nếu không
nói là một số rất đông. Thế là tiếng
lành đồn xa tiếng dữ đồn gần,
hăng La De vừa sản xuất được một
thứ La De hảo hạng, La De trái thơm, một
thùng chỉ một chai, để tặng các bạn
hàng thứ thiệt, thứ ngon lành, thứ chịu
chơi.
Cái luật may
rủi, t́nh cờ, th́ khi ra chai và vào thùng th́ bao giờ
Trái thơm cũng có mặt ở mỗi ngày sản
xuất, mấy tay cao thủ bán hàng của hăng cứ
thế mà sắp cho mỗi thùng một chai, rất là
điệu nghệ, và tuyên truyền nguyên tắc
của hăng mỗi thùng một chai. Nhưng khi đi
giao hàng (bán sỉ) quư vị ấy tự nhiên
đề nghị với các bạn hàng biết
điệu nghệ th́ có thể thêm 2 hoẵc 3,
thậm chí cả thùng toàn La De trái thơm tùy theo nét
điệu nghệ và chịu chơi của thân
chủ, “phép vua thua lệ làng” mà lỵ, phép hăng
đấy, nhưng thua nghề của chàng. Và cứ
thế gịng sông thương mại trôi theo gịng
điệu nghệ, ăn nhậu.
Các bars, các quán
nhậu cũng tùy điệu nghệ với các ông
Thầy, ông Xếp, đàn anh… mà điệu nghệ
giành chai La De Trái thơm cho người ḿnh muốn nâng
bi, ca tụng hay ca bài con cá. Cá nhơn tui đây, dân La De
thứ thiệt, thế mà khi đi nhậu vẫn
được bạn hàng và nhiều khi cả nhơn
viên (cho biết khi cái dỏm trở thành huyền
thoại th́ cái dỏm trở thành cái thiệt)
thương t́nh tặng một chai Trái Thơm.
Nhưng ḿnh cũng phải ngậm miệng khen ngon và
cám ơn các cảm t́nh giành riêng ấy, và v́ huyền
thoại đă đến hồi quyết liệt, làm
vỡ “mộng ban đầu”, e có thể “lănh
thẹo”.
Huyền
thoại vẫn dai dẳng đến sau 30 tháng Tư,
dân bộ đội, hay người “Hà Lội”
cũng bị huyền thoại Trái Thơm. Nhiều tay
nón cối dép râu, cũng chạy vào văn pḥng ông giám
Đốc, (sau Tết 1975, tôi được bổ
nhiệm làm Giám Đốc Thương mại) làm quen,
và xin ông GĐ đặc biệt “tặng không” vài chai
Trái Thơm, hoặc thưởng thức Bia Trái
thơm “cho biết”. Tội nghiệp, rất nhiều
tay vượt Trường Sơn chỉ muốn
uống Coca Cola “cho biết” (Tiếng Tây có thành ngữ
“pour ne pas mourir idiot” – để khỏi chết ngu
đần). V́ ta là quân chiến thắng nên chỉ xin
thôi, và chỉ nhận quà cáp, của tặng, chứ
không có mua bán ǵ cả.

La De Quân tiếp Vụ
Văn pḥng
BGI, Brasseries Glacières d’Indochine nằm trên
đường Hai Bà Trưng cạnh hăng Nước
Đá. Đấy là tên cúng cơm. Sau năm 1954, sau khi
hết Indochine (ĐôngDương), BGI bèn biến
chữ I thành Internationales (Quốc tế). Mà Công ty
Brasseries Glacières Internationales thiệt sự internationales
thứ thiệt. Một ông cựu Tổng Giám
đốc, ông Grandjean, con một cựu quan chức
thuộc địa ở Hànội, c̣n cá nhơn ông
lại là một cựu luật sư thuộc
Luật sư đoàn Hànội, đă tả BGI bằng
một câu xanh dờn, ví BGI như đế quốc
của Đại đế Charle Quint thời Phục
Hưng ở Âu Châu “Mặt Trời không bao giờ
lặn trên đất của hăng BGI”. Mà thiệt
vậy, BGI có nhà máy nấu La De từ Tân Đảo
(Nouvelle Calédonie) đến Guayane nằm cạnh Brazil,
th́ không đi ṿng thế giới sao ? Chưa kể
ở Phi Châu, Đông dương và thậm chí có
mặt ở một nước Hồi giáo, Indonésia,
nhà máy do tôi thương thuyết thành lập ở
thành phố Médan trên đảo Sumatra (đây là một
tư hào của cá nhơn tôi, thành tích bán rượu
cho dân Hồi giáo).
Xuất xứ của hăng BGI
BGI phát
xuất từ một nhà máy nước đá do
một anh kỷ sư Công Nghiệp (Arts et Métiers –
Paris) sĩ quan hàng hải, Victor Larue, giải ngũ
tại Sài g̣n năm 1875 thành lập. Năm 1975, BGI
cũng vừa đủ 100 tuổi. Về sau BGI cũng
từ từ rút các cơ sở nhà máy, bán dần
dần và nay không c̣n ǵ cả. Chỉ c̣n có mỗi Bia
33, chai nhỏ 33 phân khối. Tên bia 33 khai sanh tại Hà
Nội năm 1949.

Ngày hôm nay Bia 33 cũng tỵ
nạn tại ĐanMạch (do Hảng Carlsberg –
ĐanMạch sản xuất). Bia 33 v́ sanh ở
HàNội nên dân Sàig̣n vẫn gọi “Bia 33”, hay vắn
tắt “Băm Ba”. C̣n chai bia lớn gọi La De Con
Cọp, hay La De lớn (v́ dung tích 66 phân khối).
Nói th́ La De,
nhưng viết LA VE, cũng v́ một anh Tây ở hăng
đă viết và cho in trên cuốn lịch phát hằng
năm, màu vàng với con cọp nằm ngang màu đen
và viết LA VE LARUE. Dân Tây hồi đó khi mới
đến Sàig̣n khi vào những quán ăn gặp cái
lịch ấy thường đặt câu hỏi cái
hăng nào mà “Rửa Đường, rửa Phố”
như vậy, v́ học đọc Lave (động
từ Laver, rửa, to clean, to wash) la rue (rue là
đường phố – street). Để tránh cái ngộ
nhận ấy, cá nhơn tôi trưởng Marketing bèn
đề nghị thay đổi cách gọi trên
tấm lịch ấy. Cũng v́ trong cùng thời gian
ấy, đang có một chương tŕnh sản
xuất một loại Bia Màu, Bia màu Nâu (Bière Brune), nên
tôi thựng dùng chữ Bia hơn chữ La De, gọi
Bia Đen, Bia Nâu, Bia Màu nó dễ nghe hơn, cho nên
Tết năm 1975, cái lịch cố hữu màu vàng, con
cọp đen được in lại với chữ
BIA LARUE. Năm ấy, mất luôn chữ La De hay LA VE,
ôi thôi đó cũng là cái điềm. Có một cái an
ủi, là có những bạn hàng không bằng ḷng
chữ Bia nói là ở dưới quê (guê) người
hổng biết bia là ǵ nên phải giữ chữ La De.
Tôi có cho in thêm 5000 tấm La Ve Larue. Ôi thương làm
sao cái t́nh “miệt Dườn” của “guê hương
ḿnh”.
Năm 1976, tôi không ra lịch
ra liết ǵ cả. Chế độ phân phối mà làm
ǵ có marketing.
Tên Anh Victor Larue cha đẻ
hăng BGI chỉ có ở Chai La De lớn thôi, phần c̣n
lại không ai nói tới. Mà cũng nực cười
Ổng đẻ ra hăng Nước đá, như tên
ổng lại đặt cho La De.
Đó là vài
mẫu chuyện của Hảng La De, Nuớc Ngọt,
Nước Đá thời của ḿnh. Nay t́nh cờ có
một bài báo viết về La De hay Bia tôi xin phỏng
dịch và viết lại hầu quư độc
giả, gọi là quà tặng khi vào Mùa Hè.

Hương
Vị Nhẹ Nhàng của La De
Phỏng theo bài tra cứu
của Laure Gasporotto (Tuần báo Express) ra ngày 25 tháng
6/2009.
“Bịt mắt lại,
một tay thợ nghề nấu Bia khi nếm không
thể biết được bia nào là Bia hơi, và bia
nào là Bia chai”. Đây là một lời thú tội của
một tay nấu bia nhà nghề (Maître Brasseur) của
hăng Kronenbourg, hăng bia nỗi tiếng ở nước
Pháp.
Ngày nay, Bia Hơi đang
được thương mại đến tận
gia đ́nh. Những thùng bia hơi với những
hệ thống bơm hơi đang được
b́nh dân hóa đến tận gia đ́nh. Không c̣n bắt
buộc dắt nhau ra quán nhậu bia hơi, để
thưởng thức các hương vị Bia
Tươi, với cái bọt mềm dịu trong
miệng, đưa tay chùi đôi mép vướng
bọt. Ngày nay đem một thùng Bia Hơi và dụng
cụ về nhà, rũ vài bạn bè về, t́m cái thú vui
của hương vị, thưởng thức cả
vị giác và cả thính giác nữa.. tiếng px́́́ kéo
dài khi bia xủi bọt… Đo cái bọt đang
sủi, gạt cái bọt đang thừa…
Cả một chương
tŕnh điệu nghệ như khi ta nâng niu ly
rượu đỏ, cẩn thận xoay ṿng, cẩn
thẩn đưa lên mủi cho khứu giác tràn
đầy mùi thơm, xong đưa vào miệng
thử một miếng, súc miệng cho đầy
vị giác, t́m những cảm xúc… Ly rượu
ngọt ngào, thơm tho, đầy tất cả
bầu trời thiên nhiên hương vị vùng Bordeaux
hay vùng Bourgogne… Ôi tôi đă đi lạc vào động
Thiên Thai của rượu đỏ rồi…
Trở về La De vậy.
Ngày nay với kỹ thuật mới, bia hơi bán trong
thùng sắt có thể giữ được 6 tháng. C̣n
bia chai giữ được một năm. Chả bù
vào những năm 1970 ở Sàig̣n chúng tôi chỉ bán Bia
Hơi cho những quán nào bảo đảm bán hết
thùng bia trong 24 giờ. Sau đó đỗi thùng mới,
súc hệ thống hơi và ṿi, mà phải để
nhơn viên BGI làm, mới bảo đảm, v́ chúng tôi,
hăng BGI bảo đảm an toàn, vệ sanh, và dỉ
nhiên hương vị của bia. V́ thế ở Sàig̣n
lúc bấy giờ rất ít quán có Bia hơi.
Quư bạn
chắc c̣n nhớ quán bán Bia Bock ở Chợ cũ
đường Hàm Nghi cạnh Ty Ngân Khố không ?
Chiều chiều ra đấy làm vài ly Bock, ăn
một hai hột vịt lộn, hay Ḅ Bía hết
xẩy.
Ở Pháp thi
uống một ly demi (đọc là đờ mi),
tưởng là nữa lít, thật sự chỉ có ¼ lít
thôi, v́ có 25 centi litres. Uống demi thường ăn
một cái trứng gà luộc. Trên quầy nào ở Pháp
đều có một cái giỏ trứng gà luộc, và
một cái phầu bán đậu phụng rang muối.
Đậu phụng rang muối nhậu với La De
cũng hết xảy. Có hai trường phái ăn
đậu phụng rang muối, trường phái
ăn cả vỏ, vỏ đây là cái vỏ trong, da
màu đỏ đó. Và trường phái bóc vỏ. Với
tôi cái nào cũng ngon cả. Tất cả cái vị
ấy trôn với cái nhẫn cái đắng của La
De đều ngon cả.

Cái nhứt
của La De là chất tươi, (la fraîcheur). Chất
tươi, chất mát, không phải là cái lạnh,
Chất tươi là cái ta lựa chọn lúc ta
thưởng thức. Nó có thề là tùy vào hàn thử
biểu, ướp lạnh thế nào, để
độ lạnh hạp vào khẩu vị của
người uống, cũng tùy vào khí trời,
nhiệt độ căn pḥng ăn, quán uống. Tay
Đầu Bếp nỗi tiếng Ba Sao Michelin Alain
Passard của Nhà hàng Arpège, Paris giảng dạy:
“Nhiệt độ của Bia khi bắt đầu
uống rất quan trọng. Chúng ta nếu biết
sử dụng nó đúng chúng ta có thể khai thác
mọi khía cạnh khác nhau của Bia đối
với những thức ăn khác nhau.”.
Một tay nghề có thể
nói đến chất tươi của rượu
đỏ hay trắng (vin) để nói đến cái
chất thiên nhiên là đất nước nơi cây nho
được trồng trọt (cũng như
chất quê hương nơi con người) nói
chất tươi của rượu là nói đến
những vị của quê hương của những
cây nho trồng trên ấy, nào là cát có chất
đất sét không ? nào là sườn núi có đủ
nắng không ? nào là có mùi mận, mùi táo không ??? Khi ta nói
miệt vườn, quê hương chùm khế
ngọt, nó như vậy, uống ly rượu nho vùng
Bordeaux ta uống cả quê hương bầu trới
Bordeaux… La De cũng vậy.
Tại sao ta không quên 33
Viẹtnam, làm tại Sàig̣n, v́ trong 33 có chất gạo,
khi biến thành rượu nó là đế. Bia ở
Pháp nó xài bắp.
Bia nhiều
vị tươi nhứt la bia mới (Bière primeur). La
De mới khác với rượu Vin primeur là một
bảo đảm vị tươi mát. Rươu
đỏ cần thời gian để già, thêm
tuổi, thêm tác cho chửng chạc. La De cần cái
tươi mát, vừa đủ tuổi là đẹp
rồi. La De primeure hội đủ chất
tươi mát, tất cả những vị thơm mát
của đồng nội. Đừng lẫn lộn
với Bia tháng Ba (Bière de Mars) – La De Tháng Ba, đă
cất ủ cả mùa Đông không c̣n cây đồng
cỏ nội nữa. Bière de Noël, Bia No-ên, La De Giáng Sanh
là một loại La De mới, vừa đủ
tuổi, sung sức, đầy dủ những
hương vị của đời.
Ngoài cái
tươi mát, để giải khát, La De c̣n có thể
hạp khẩu theo các món ăn. Nếu rượu Vin
đỏ hay trắng hay hường có thể có
đến 6 000 chất vị khác nhau giúp đở
chúng ta có muôn ngàn cách ráp đặt những cách thức
thường thức món ăn và rượu. La De
chỉ có phân nữa thôi. Ngày nay những tay lựa
rượu nhà nghề ở những quán rượu
và tiệm ăn (sommelier – đây là một cái nghề
đặc biệt, những tiệm ăn lớn
đều phải có nhửng tay nhà nghề nầy)
đều biết phân tách những mùi vị trong La De
như những mùi lúa chín, mùi đường nấu
(caramel), mùi hoa quả từ mùi chuối đến mùi
mận, táo và hoa đào… chưa kể những cam
những quưt, và cả mùi cỏ cháy.
Bia Nâu với Chocolat,
Bia Vàng với trái cây
Ôi thôi muôn h́nh vạn
trạng. Bài nghiên cứu tác giả đi vào chi
tiết những món ăn đi chung với tên loại
La De, viết cho độc giả Việt nam ḿnh
sẽ bở ngở. Nhưng tôi cũng ráng đưa
một thí dụ, một món gỏi tôm thịt
tươi mát, uống với một nhụm La De mát
lạnh, vị đậm đà, rót cho sủi bọt
vừa phải, loại Heineken chẳng hạn. C̣n
nếu quư vị uống một Bud nhạt nhẻo,
hay một Miller quư vị sẽ thấy chán phèo. Quư
vị ăn phở; nhạt và nóng, uống La De không
hạp, uống nước trà nóng ngon hơn…. Nhưng
nói như vậy cái quan trọng khi quư vị ăn và
uống cố gắng t́m những hương vị
ẩn trong những các vị bề ngoài. V́ La De và
Rượu có nhiều vị Tây nên nhiều món ta không
hạp. Nóng quá, cay quá, nước mắm quá….. dưa
chua chua quá…
Nhưng ngày
nay La De bắt đầu chiếm một địa
vị trên bàn ăn, không c̣n là ly giải khát của
những buổi chiều vàng đứng bóng nóng
nực của mùa hè nữa. Đặc biệt là
nhửng bửa ăn trưa, v́ nhẹ nhàng và ít đô
rượu hơn rượu đỏ.
La De muôn màu muôn vẻ
L’orge (hobbs),
lúa mạch để nấu bia phải
được rang (torréfier) như rang hột cà phê
vậy; và độ rang và thời gian rang sẽ tô màu
cho La De.
- La De Vàng, hay Bia Vàng
Bière Blonde. Màu Blonde, vàng ánh, trong vắt và bóng láng, Bia màu
vàng là màu rất thường gặp ở nơi Bia.
Nấu (brassée) với lúa mạch vàng nhạt, Bia Vàng có
mặt ở mọi nơi trên cùng thế giới và là
thường thường là những thương
hiệu cột trụ, với tất cả những
nhăn thương hiệu lớn. Bia Vàng thường là
bia giải khát, uống trưa chiều tối. Ít
độ rượu, thơm mát, với một
vị chát đắng nhẫn nhẹ nhàng. Heineken, 33
export, Carlsberg, Kronenbourg là một vài ví dụ.
Món Ăn hạp : khai vị chung chung, gỏi với tôm
thịt, thịt gà, phó mát nhẹ lạt loại
đầu ḅ.
- La De Vàng Sẩm, Bia màu
thau đồng : Bière Ambrée – Amber. Màu thau
đồng đậm, nấu với lúa mạch
được rang lâu hơn bia Vàng. Cũng là một
bia giải khát, vị đậm hơn Bia Vàng. Ngày nay
không được chuộng lắm, chỉ
được phổ biến ở các xứ anglô –
saxons thôi.
Món Ăn hạp : Gan ngổng, thịt rừng, cá hong khói,
pho mát có rau cần tây (persil), tráng miệng có chất
caramel. Nói tóm lại những món gọi là có “mùi”.
- La De Nâu, Bia Nâu : Bière Brune, lúa mạch
được rang đến gần cháy. Bia có màu
đi từ màu gạch cua đến đen tuyền.
V́ vậy ta t́m trong bia những mùi rang cháy, mùi cà phê, mùi
caramel, mùi cacao. Có những loại bia gọi là Vieilles
Brunes, những Bà Già Nâu, được cất trong
những thùng tô-nô bằng gỗ xưa. Mùi vị chua
chua, đắng nhẫn đậm đà, vừa
giải khát vừa để lại trong miệng
một khẩu vị bất hủ. Thí dụ nỗi
tiếng là Guiness.
Món
Ăn hạp : những
món Á đông có vị mạnh, ṣ huyết, ốc trai, cá
sống, tráng miệng có chất Chocolat
– La
De Trắng :
Bia Trắng Bière Blanche. Bia trắng không nấu với
toàn lúa mạch, thường được thêm lúa ḿ
để làm trắng bia. Rất thơm v́ có bỏ
thêm ng̣ gai – Coriandre, và vơ trái cây.
Món Ăn hạp : đồ biển, cá hong
khói hay cá nướng. Trái cây.
Thử Nấu Bia
Để nấu một lít
bia, ta cần :
Nước (95 %), 20 gr lúa
mạch, 1gr hoa houblon (một chiếc hoa thôi)
và bột nỗi (levure).
1/ Làm Mạch : Hăy ngâm lúa mạch (orge – hobbs)
trong ba ngày. Xong nấu xào (brasser) trong nước nóng.
Lấy lúa ra và để lúa lên mầm trong ṿng 8 ngày.
Những mầm ấy mới cho ta nhửng chất
enzymes, biến thành Mạch (Ta tạm gọi là
Mạch Nha)
Các tay nâu bia (Brasseurs) ít khi làm
giai đoạn nầy. Ở Việtnam trước có
làm. Ngày nay các nhà nấu bia (Brasseries) mua Mạch Nha
thẳng với các nhà bán Mạch Nha (Malteries). Các bạn
muốn nấu bia nên mua thẳng Mạch để
khỏi mắc công, v́ giai đoạn lên mầm
rất khó.
2/ Nấu xào : Nghiền Mạch và trộn với
nước gọi là brassin, v́ phải khuấy
đều không cho lóng xuống. Đun nóng lên
để chất amidon trong mạch biến thành
đường nhờ những enzymes. Lọc kỹ.
Đó là bả rượu (moût)
3/ Bỏ Hoa Houblon : Sau khi đun sôi Bả vào khoản
nửa giờ, bỏ hoa houblon vào.
4/ Cất : Cất là để cho lên men
(fermentation). Để nguôi, và bỏ bột nỗi vào.
Đường sẽ biến thành Rượu.
Để lóng xuống 8 ngày. Nếu bia của quư
vị lên men trong một nhiệt độ thấp th́
bia ấy ít mùi thơm hơn khi lên men ở nhiệt
độ cao hơn. Giữ tất cả trong
nhiệt độ lạnh trong vài tuần lễ
để tạo cái vị.
5/ Vào chai : Lọc bia cho vào chai để vứt
bỏ chất men.
6/ Nếm thử : Đừng bao giờ quên, nếm
thử sau mỗi quá tŕnh, giống như anh nấu bia
chuyên nghiệp (Maître Brasseur)
|