VĂN HỮU

_______________________________________________

Đây là một truyện ngắn hư cấu. Mọi rủi ro trùng hợp với chuyện đời, người đời đều không ngẫu nhiên.

_______________________________________________

Phạm Trọng Luật

Viết như thế này là tuyệt chẳng đứa nào c̣n hó hé phê b́nh ǵ được. Nguyễn Khản cười khoái trá rồi đặt bút xuống trang giấy trắng đă kiên nhẫn chờ đợi từ sau bữa cơm trưa. Hàng chữ cứng cáp hân hoan đuổi bắt những ư nghĩ tinh quái vừa nảy ra trong đầu nhà văn kỳ cựu. "Tôi với anh Trần Dật vốn là đôi bạn thân từ lâu, mặc dù tôi không thích thơ văn của anh. Không phải bây giờ mới không thích, mà ngay từ cái thời anh vừa nổi tiếng với tập thơ kháng chiến "Trùng trùng điệp điệp" từng được bao người ca tụng kia"...

Có tiếng ai bước vào pḥng. Không cần ngẩng đầu lên, Khản cũng biết là Quyên. Tiếng chân nặng hơn ngày thường, báo hiệu một tâm trạng bực bội, dằn vặt. Khản thừa hiểu tại sao. Anh chờ đợi những câu hỏi lo ngại của vợ ngay từ khi Nguyễn Đ́nh Văn vừa ra khỏi nhà và hơi ngạc nhiên trước sự im lặng bất thường của Quyên.

Từ ngày cô học tṛ trường dạy viết văn trở thành người t́nh lén lút của thầy, rồi làm vợ anh khi chị Khản mất, anh vẫn biết là chị căm ghét Văn, nhà thơ đă trở thành ông cai văn nghệ của đồng bạn ấy. Quyên nói hắn chỉ làm các văn hữu dần dần xa lánh anh bằng những cái vỗ vai ra lệnh thân mật. Anh cũng biết thế. Song nghệ thuật viết bây giờ là làm sao lấy ḷng kẻ có quyền thế mà vẫn tránh được miệng lưỡi thế gian phải không ? Anh tin ở tài ḿnh và b́nh thản viết tiếp. Từng trang giấy trắng đen dần với những hàng chữ bay bướm trải dài, trải dài...

Nhà văn đọc lại lần nữa bài kư vừa viết xong. Anh nh́n ra cửa sổ với một thoáng đăm chiêu rồi trịnh trọng hạ bút. Hai chữ "Người vợ" hiện to từng nét trên đầu bài. Anh chậm răi nhấp từng ngụm trà, tận hưởng cả hương lẫn vị. Tựa bài vừa khô, anh cẩn thận sao lại từng trang với cái máy sao nhỏ mà một Việt kiều ái mộ đă mang về tặng. Bỏ các bản sao vào phong b́, anh để lại một cái trên bàn, rồi dắt xe đạp ra cửa.

         *

"Anh yêu quư của em",

"Em vừa đọc xong bài kư của anh về chị Trần Dật anh bỏ lại trên bàn, có lẽ để em cho ư kiến. Em mừng. Từ lâu anh đă bỏ thói quen đó của những ngày ta mới yêu nhau, những ngày em yêu văn mê thầy th́ đúng hơn. Bài anh viết thật hay, các báo sẽ tha hồ giành giật nhau đăng. Vừa cái tên Nguyễn Khản, vừa cái đề tài ấy !"

"Song có nhiều chuyện em vẫn không hiểu".

"Người đàn bà - người mẹ, người vợ - Việt Nam đă được ca tụng nhiều rồi, kể cả tán tụng có chính sách. Thêm một bài của anh, dù hay đến đâu chăng nữa, cũng chẳng làm bọn phụ nữ chúng em lớn lao ǵ hơn hay thoát kiếp đàn bà của ḿnh. Trừ phi nó lại là tấm gương phản chiếu cái dở, cái tồi của bọn chồng con chung quanh. Anh yêu, em sợ là bài kư của anh vô t́nh mở ra cánh cửa tàn nhẫn đó".

"Em thích nhất là đoạn anh giới thiệu anh Trần Dật. Anh không thích thơ văn anh ấy thật ư ? Văn là người mà. Văn thơ Trần Dật là con người, là khí phách Trần Dật. Là xương máu, là nước mắt Trần Dật. Không ưa thơ văn ông ta th́ làm sao yêu người ; đă không yêu người th́ làm bạn với nhau trên cơ sở nào được nhỉ ? Nhưng em chắc chẳng có bao nhiêu người nghĩ ngợi lôi thôi như thế đâu, trừ ông Văn. Mà ông Văn đă hiểu sâu sắc thế th́ sau này làm ǵ có thể trở mặt buộc tội anh đă giao du với kẻ phản động được. Một công đôi việc, vừa công vừa thủ. Cho đến nay, ít có đoạn văn nào của anh tuyệt vời như thế".

"Anh ạ, em lại vừa nghĩ đến cái vỗ vai của ông Văn ban sáng. Vai anh mà sao, nhớ lại, em vẫn rùng ḿnh, tai nghe văng vẳng đâu đấy. "Cái lăo Trần Dật ấy đă tàn phế rồi mà bọn địch chúng nó c̣n kỳ vọng lắm. Anh phải viết thế nào để thằng mù cũng phải sáng cả hai mắt ra. Phải hiểu rằng lăo này đă chết rồi - chết thực rồi, chỉ chưa chôn thôi. Phải biết rằng ta đă cực kỳ khoan hồng với cả gia đ́nh lăo từ bấy lâu nay. Ai làm nổi việc này ? Anh ! Tôi thấy chỉ có anh đủ tài thôi". Mà em cũng biết là anh sẽ làm được, và các anh sẽ thanh toán xong một hồ sơ cực kỳ gai góc".

"Cái ǵ nhỉ ? "Một ông già trước kia là Trần Dật", bây giờ đứng ngồi đâu cũng ngủ hay đái ra đấy. Khách quan thôi. "Viết cái con khỉ. Có c̣n biết ḿnh là ai mà viết" - câu này không phải của anh, anh mượn lời anh Lê Đại. Tuyệt. Trần Dật chỉ "bị kỷ luật" thôi và các con đều được đi học, cả xuất ngoại nữa - câu này anh đặt vào mồm chị ấy. Hết phản đối nhé. Đố ai biết nhà văn Nguyễn Khản thực sự nghĩ ǵ về ông bạn thi sĩ của ḿnh và những hoạn nạn đă xảy đến cho ông ta" !

"Anh yêu quư, anh đă để cho em xem và góp ư kiến th́ em đọc như anh vẫn dạy ở trường. Đừng nói ǵ cả, em hiểu. Anh đă viết một bài thực hay về người vợ. Em mong một ngày kia sẽ được đọc một bài kư khác về người chồng. Bây giờ em đi.

                                                       Em yêu của anh,

                                                            Quyên

Khản đặt bức thư xuống bàn. Khác với những lần trước, Quyên không nói đi đâu, cũng không hẹn ngày về.