Người đàn bà trẻ măi không già
Nếu có người sưu tầm gái đẹp bị mang tiếng là bất chính th́ ngược lại, bà Geneviève de Fontenay suốt 30 năm làm việc hăng say trong môi trường nhan sắc này lại rất được dân Pháp yêu mến, đặt cho biệt danh « La Dame au Chapeau», Người đàn bà đội mũ. Bà luôn luôn là vơ-đét và góp công vô biên trong việc truy lùng người đẹp cho buổi truyền h́nh hằng năm đông người xem nhất nước Pháp vào giữa tháng mười hai : thi hoa hậu quốc gia.
Sinh năm 1932 , được bầu làm Miss Elégance Người Đẹp Lịch Lăm vào năm 25 tuổi và làm người mẫu thời trang, Geneviève gặp Louis de Fontenay, chủ tịch ủy ban giám khảo. Năm 1986, lần đầu tiên màn ảnh nhỏ Pháp chiếu trực tiếp cuộc tuyển lựa mỹ nhân và Geneviève tiếp tục làm chủ tịch ủy ban cuộc thi rất hấp dẫn này, thay thế chồng đă chết bất ngờ 5 năm trước. V́ thích việc ǵ cũng hoàn hảo và phải có « gu », bà nhúng tay vào mọi thứ, từ chọn lựa người đẹp, chỉ dạy hướng dẫn mọi điều cho các cô, cách biểu diễn trong đêm thi, đến săn sóc áo quần hay chọn nhạc nền… (có đạo diễn các cô cách kén chọn ư trung nhân không?). Bà đưa đón các cô trong những buổi tŕnh diễn. Chính bà may giải khăn tam tài choàng vai người đẹp nhất, ngay cả giặt ủi áo tắm các cô, khâu lại chiếc cúc áo vào giờ phút chót, ủi khẩn cấp cái áo cái khăn …
Từ 30 năm nay, h́nh dáng cao 1m77 trong bộ tai-dơ và mũ rộng vành đă ngược xuôi khắp tỉnh thành nước Pháp lục t́m loại « trân châu » qúy hiếm cho cuộc thi mà nói chung cô gái nào cũng mơ ước. Bà đă nhân cách hoá cuộc thi với thẩm định và phong cách riêng, nên cùng lúc bà là kư ức sống và là linh hồn năng động của Ủy ban. Khắp nước có gần 2000 thí sinh (tuổi từ 18-23, tối thiểu 1m70 và phải có kiến thức tổng quát) . Ṿng đầu từng vùng rồi từng miền để cuối cùng chỉ c̣n 46 cô vào ṿng thi tuyển quốc gia. Bà tháp tùng các cô khắp nơi, tổ chức các buổi dạ vũ tiếp tân, rảo chân hơn 30 000 cây số mỗi năm. Người ta ví bà với Alain Prost, tay đua xe hơi số một của Pháp.
Không làm chính trị (chắc v́ vậy) nên được qúy ngài chính trị gia tả hữu đều yêu mến. Geneviève luôn luôn bầu cho bà Arlette Laguiller đại diện giới thợ thuyền, tranh ghế tổng thống gần năm thập niên (mà cứ lịch ịch chẳng đến đâu). Không quên lăng Lorraine nơi chôn nhao cắt rốn phía tây nước Pháp, tôn trọng truyền thống dân gian, bảo vệ sản phẩm nội địa, chống thực phẩm gây giống nhân tạo (transgénique) và thức ăn Mỹ đầy hóc-môn… nên rất hỗ trợ tinh thần José Bové (đại diện nông dân) đă phá hủy tiệm Mac Donal đang xây cất (1999). Không bao giờ đọc tiểu thuyết (mà không bị các tiểu thuyết gia ghét) mặc dù đọc rất nhiều. Không loè loặt màu mè, mũ và y phục bà chỉ hai màu đen trắng, ngay cả dép mang trong nhà. Giản dị nhưng rất điệu và sang, luôn luôn chỉnh tề tươm tất 24/24. Đam mê các kiểu mũ nên mũ bà nổi tiếng ngang hàng với mũ Nữ Hoàng Anh quốc, có cái đă được vào viện bảo tàng mũ, dưới tên gọi « Fontenay ». (Chỉ con bà mới biết bà có bị rụng tóc hay sói đầu không, v́ chẳng ai được diễm phúc thấy đầu trần của bà cả). Không là nghệ sĩ, nhưng đời bà gắn liền với ánh đèn sân khấu. Và dù hơn 70, bà chưa nghĩ đến chuyện về hưu. Ư muốn của bà là chết trên bục diễn.
Dáng vẻ lịch sự, khả ái, nồng hậu, vui vẻ (không một bước chân nào thiếu nụ cười !), tánh t́nh bặt thiệp giản dị và tư cách gương mẫu của Geneviève chinh phục tất cả mọi người. Đến nỗi năm 2001, cậu Damien Nougarède 14 tuổi, tới siêu thị xem đương kim hoa hậu kư tên cho dân ái mộ, lại ngơ ngẩn « phải ḷng » bị thôi miên bởi « bà ngoại » Geneviève tháp tùng. Sau đó th́ chuỗi dài liên lạc thư từ và gặp gỡ thường xuyên, rồi cậu lập ra một web site cho dân mê bà như cậu.
Nếu các Miss xem Geneviève de Fontenay là người mẹ thứ hai, luôn luôn mời bà trong các lễ lạc gia đ́nh hoặc vu quy hoặc đỡ đầu cho con cái họ - th́ những giọt nước mắt xúc động của bà trên sân khấu ngày bầu hoa hậu năm 2003, chiếu bữa phỏng vấn các Miss nói về bà, là gịng sông êm đềm luân lưu t́nh thân yêu đằm thắm. Không lắm lời, bà lẳng lặng đi vào tim dân Pháp. Bà đă từ chối mề đai quốc gia Bắc Đẩu Bội Tinh v́ tự cho « không xứng đáng ». Ngày 26 tháng 11 năm 2004 Geneviève De Fontenay đă khánh thành bức tượng sáp của bà cạnh nữ tài tử xi nê Marilyn Monroe và Nữ Hoàng Anh Quốc Elizabeth II trong viện bảo tàng Grévin - nơi chưng bày tượng sáp các danh nhân thế giới. Dù trong viện bảo tàng vẫn mũ trên đầu, dù không một bước đi vẫn với nụ cười.
Mỗi năm cứ vào dịp thiên hạ rộn rịp đón Giáng Sinh và năm mới, Geneviève de Fontenay bận bịu lăng xăng với chương tŕnh tuyển thi hoa hậu. Bà c̣n khoẻ mạnh năng động, các Miss tương lai sẽ có dịp được bà hướng dẫn.
Paris, Oct. 2004