NHỮNG CON DAO PHÓNG VÀO TIM...

 

Nhiều người đă nói đến vốn sống, sức viết và văn phong Mạc Can, tôi chỉ xin kể chuyện nho nhỏ bên lề : Anh bạn về Việt Nam, vào tiệm sách nhờ giới thiệu 5 quyển thuộc loại best seller, bà chủ nói nhiều nhất là 3. Lên máy bay, anh đọc Tấm Ván Phóng dao « không ngừng được », « thấy cái vốn sống của ông thật khiếp !».

Nhờ người quen, tuần sau tôi có sách, về xem, hiểu tại sao anh bạn « không ngừng được », thấy không bỏ công đă chuyển bài phỏng vấn Tên Hề Mặt Hẻo trên Tuổi Trẻ Chủ Nhật cho bạn bè trước khi tận mắt nh́n tác phẩm. Xem xong, tôi viết thư đùa với bạn : « Muốn viết văn hay phải mang họ Mạc : Mạc Can, Mạc Ngôn, Mạc Kê (Marquez)… ».

Đọc, thấy trời đất thênh thang thay mưa đổi nắng, sông miền Nam vẫn lừng lững xuôi ḍng, thấy cùng bềnh bồng với Mạc Can trên tấm ván, cùng trôi giạt kiếp lục b́nh... Trừ những đêm mưa to gió lớn, gánh xiếc có bao giờ ngừng diễn, độc giả đêm đêm lại cùng đỡ  tấm ván với Mạc Can, cùng lo âu cho em Tư với Mạc Can, cùng uất ức cay đời với Mạc Can… Không có bức tường nào giữa người viết - người đọc, chỉ có nỗi niềm, chỉ có cảm thông, chỉ có ḷng cam chịu, nước mắt nuốt ngược vào ḷng... Chỉ có những giấc mơ kể cho anh nghe, c̣n giấc mơ đổi đời u uẩn của chính ḿnh th́ âm ỉ giấu…Có lẽ v́ vậy mà đọc Mạc Can « không ngừng được ».

Tuy nhiên, trừ phi tác giả cố t́nh để độc giả tự « hoàn thành tác phẩm », hoặc c̣n ngập ngừng ở bước khởi đầu,  người đọc có cảm tưởng Tấm Ván Phóng Dao dù ngập tràn cảm xúc, tác giả vẫn chưa làm hiển lộ tư tưởng của ḿnh. Dầu vậy, nếu lúc hăm hở vào đời, Mạc Can chỉ thấy ngọn đèn băo hiu hắt đầu thuyền, th́ khi ngần ngại vào văn, Mạc Can đă thấy ánh đèn « nê-ông » rực rỡ. Ông đă chụp con dao làm cá của mẹ, đă giựt tất cả các con dao của anh rồi chẳng ngần ngại phóng đi. Chẳng ngờ chúng ghim tim người đọc lên trang giấy…

Và bây giờ dù chị Phương  đă lên trời, ông anh không c̣n nghe đến nữa, bà Tư suốt ngày chỉ quẩn quanh với cái ti vi câm nín, Mạc Can vẫn phải tiếp tục xông xáo vào đời. Từ bỏ tấm ván nhục nhằn nghiệp xiếc, ông sẽ mang trên ḿnh tấm ván nghiệp văn, không thể bỏ ngang độc giả đang trân trọng ái mộ ḿnh.

Cầu chúc bạn văn Mạc Can sung sức, thành công toại nguyện.

 

 

                                                   MIÊNG

                                                   Paris, 22 Mars 2004